(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Italiaansch boekhouden [microform], beknopt leerboek van dit vak"

M ASTER 

NEGATIVE 
NO. 94-821 61 




COPYRIGHT STATEMENT 



The copyright law of the United States (Title 17, United States Code) 
governs the making of photocopies or other reproductions of copynghted 
materials including foreign works under certain conditions. In addition, 
the United States extends protectlon to foreign works by means of 
varlous International conventlons, bilateral agreements, and 
prooi amations. 

Under certain conditions specified in the law, librarles and archives are 
authorlzed to furnish a photocopy or other reproduction. One of these 
specified conditions is that the photocopy or reproduction is not to be 
"used for any purpose other than private study, scholarship, or research." 
If a user makes a request for, or ater uses, a photocopy or reproduction 
for purposes in excess of "fair use," that user may be liable for copyright 
Infringement. 

The Columbia University Librarles reserve the right to refuse to accept a 
copying order If, in lts judgement, fulflllment of the order would Involve 
vlolatlon of the copyright law. 



Author: 



Gelder, M. J. van 



Title: 



Italiaansch boekhouden 



Place: 



Apeldoorn 

Date: 

1893 



^<^-^m{'^ 



MASTER NEGATIVE * 



COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES 
PRESERVATION DIVISION 

BIBLIOGRAPHIC MICROFORM TARGET 



ORJGINAL MATERIAL AS FILMED - EXISTING BIBLIOGRAPHIC RECORD 



BUSINBSS 

G28 



Goldar, II J van 

I 

Italiaansoh boekhouden, beknopt leerboek van 
dit vak, door II, J. van Gelder ... Apeldoorn, 
Staghgers, 1893. 

71 p« Z^ on. 

Pasted at head of title: "Present- exemplaar 
van den uitgever." 



^^•Ml-*' 



RESTRICTIONS ON USE: 



TECHNICAL MICROFORM DATA 



FILM SIZE: ^ 



Y'Y\ rY\ 



REDUCTION RATIO: \1' \ 






IMAGE PLACEMENT: IA (JIA) IB IIB 



DATE FILMED: 1-11-94 



INITIALS: Vufo 



TRACKING # : 



mSH ö\^TIr' 



FILMED BY PRESERVATION RESOURCES, BETHLEHEM. PA. 



CJl 

3 
3 



O" 

■O p 

N C/) 

CJl 
(TiX 
^-< 
OOM 

O 



^7 



UI 

3 
3 



> 

o m 

ÓQ 

^ O O 

00^ -o 

g-R o 

co 



< 

N 







-'V' 









a? 





> 




8 



01 



O 









a 



b m 



mïs, 



1.0 mm 



1.5 mm 



2.0 mm 



ABCOCFGHIJKLMNOPORSTUVWXY/ 
abcdef^Htilmnopqr&tuvwiy; 1234567890 



ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ 
abcdefghijklmnopqrstuvwxy2l234 567890 



ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ 

abcdefghijkimnopqrstuvwxyz 

1234567890 



ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ 
^ _ abcdefghijkimnopqrstuvwxyz 

2.5 mm 1234567890 






"o 



ip 



€^^ 



-* 




^c. 



fp 



^ts- 




V 



^<^ 






^^" 
X-^ 



L^ 



^^ 






ié^ 




fc? 



f<p 



fp 



^^ 



m 

H 

O 
O 

-O m -ö 

SS? 

I ^ Il 

m 
3 

30 
O 

m 










■^ 




h-» 


ro 


CJl 





3 


3 
3 



Dl 

O •*, 



I? 

3 r" 



^2 

* "O 

OOM 

o 



cr 

I? 

8S 



M co 

cr>x 

00 IM 



s 



Afr 
'- ^^. 




'<*» *^Di 



















'^^ 5^ ^s(^ w^' 



* Hf 
















^'^■i<i^' 










>■; 



1^^ 



— GT^ 

ttttl}etföpofarto$örk 

LIBRARY 




^li 



^ci)ool of JBuKituKtf 
(E^tie ü^ontgomerp Hibrarp 

af 

!3tcountatup 







X.« 




^ft 



ij/, 



VS- 



■>fr 




i^^'r 




4 n" *r 






W.-* 



'^S^ 



'^"^ '\^. 






../^ -'.^'^^^^. ^c^^K^'#^ ' -' 




IF 










tj. 













^\ 





















«^^"♦iiPiiim'i'ï i.*t...«»«»«* 



AR VAN DEN ^ITGEVER. 



ITALIAANSCH BOEKHOUDEN. 



Beknopt Leerboek van dit vak, 



I 



DOOR 



M. J. VAN GELDER, 

Doekhouder en Leeraar M. O. in Boekhouden^ 



TE 



APELDOORN, 



ten gebpuike bij het onderwijs en 
tot zelfoefeni ng. 



> 



Apeldoorn, 
J. H. Steghgers H.J.ZN., 
1893. 





*.; •'v'^ 



'%** 



•^v 








Ysx^vt.' 






VOORBERICHT. 



Onderwijs gevcyide aan jongens van i2 tot i5 
jarigen leeftijd, was ik vaak verlegen om eenvoudige 
memoriaalposlen ter uitwerking en schreef daarom 
dit hoekje, in de hoop, dat het zijn weg moge vinden 
als voorbereiding der studie van de leerboeken die 
van het vak bestaan. 

Voor op- of aamr vkingen houd ik mij aanbevolen. 

De Schrijver. 



>-< 







y- 











[f 



^.(, 



f* 



-«• 






m 



p 



Boekhouden. 

Hoofdstuk I. 
Bepalingen. 

Boekhouden is het juist en stelselmatig opschrijven in ver- 
schillende boeken van alle handelingen, die verandering bren- 
gen in de grootte of den vorm van ons vermogen. 

De twee methoden, die het meest worden toegepast, zijn 
de Italiaansche of dubbele en de enkelvoudige of enkele 

methode. 

Men noemt de eerste methode Italiaansch, omdat zij in 
Italië is uitgevonden en daar het eerst is toegepast, en 
dubbel, omdat iedere handeling tweemaal geboekt wordt. De 
tweede methode noemt men enkelvoudig, omdat men vol- 
gens haar iedere handeling maar eenmaal boekt. 

Het doel van het Boekhouden is, een juist overzicht te 
verkrijgen van onze zaak, ieder oogenblik te kunnen zien 
wat men te vorderen heeft of verschuldigd is, en wat men 

wint of verliest. 

Dat overzicht verkrijgt men het volledigst, wanneer men 
de ItaUaansche methode toepast. Ook heeft het volgen van 
deze methode dit voordeel, dat men eventueele fouten in de 
boeken steeds bemerkt, terwijl bij de enkelvoudige methode 
zelfs belangrijke vergissingen kunnen blijven bestaan. 

Verder kan men bij de Italiaansche methode zien, hoeveel 
men wint of verUest op de verschillende onderdeden der 
zaak; de enkelvoudige methode geeft ons alleen te kennen 
het totaal der winst of van het verlies. 

Het nut, dat men van een goede boekhouding heeft, is 
groot; behalve toch de gunstige wetsbepaling, die luidt, dat 
goed volgens wettelijke bepaling gehouden boeken bewijs- 
kracht hebben, zal men ook bij het inzien der boeken steeds 
de verhouding kunnen zien tusschen onze bezittingen en 
schuld, en wanneer deze verhouding ongunstig wordt, zoo 
mogelijk daarin nog verandering kunnen brengen. 

Tegenover deze voordeelen staan de groote nadeelen aan 



IV 




^Q 



► t/J 





6 



een slechte boekhouding verbonden. Behalve de zware straf- 
fen, die den koopman bedreigen wanneer hij niet of niet vol- 
gens wettelijke bepaling boekhoudt, zal hij ook niet kunnen 
zien of zijn zaak voor- of achteruit gaat, en zijn uitgaven 
niet regelende naar zijn ontvangsten, moeten ophouden te be- 
talen en failliet worden verklaard. 

De wet bepaalt, dat ieder koopman moet houden een dag- 
boek en daarin opschrijven van dag tot dag, naar orde des 
tijds zonder witte vakken, tusschenregels en kantteekeningen 
alle handelingen, die hij in verband met zijn zaken verricht. 

Hoofdstuk IL 
Debet en Credit. 

De handelingen, waarvan hiervoren gesproken is, brengen 
verandering in onze bezittingen en daarom ook verandering 
in onze positie tegenover degenen, met wie wij deze hande- 
lingen verrichten. Wat dit laatste betreft: een enkele han- 
deling, die van schenking uitgezonderd. Verrichten wij b.v. 
de handeling van koopen, dan worden onze bezittingen ver- 
meerderd en veranderen dus in grootte, maar wij worden de 
prijs der gekochte zaak aan den verkooper schuldig, terwijl 
deze die prijs van ons te vorderen krijgt. Onze positie ver- 
andert dus tegenover den verkooper. 

Voor schuldig zijn gebruikt men de uitdrukking » Debet'*, 
en voor schuldeischend zijn, dus van anderen iets te vorde- 
ren hebben 3> Credit." 

Debet wordt nu ieder, die ontvangt of voor wiens rekening 
door een ander ontvangen wordt. In het laatste geval na- 
tuurlijk debet aan diegenen, die het aan die anderen betaalden. 

Credit wordt degene, die uitgeeft of voor wiens rekening 
door anderen wordt uitgegeven, in het laatste geval natuur- 
lijk credit per degenen, die van die anderen ontvingen. 

Hoofdstuk III. 
Boeken. 
Bij de Italiaansche methode rekent men tot de Hoofd- 
boeken : Memoriaal. 

Journaal. 

Grootboek. 

Balansboe k. 



Memoriaal is hel boek, waarin de reeds vorengenoemde 
handelin-ren het eerst worden opgeschreven, en dit moet ge 
chtden" van dag tot dag, naar orde des tiJds zonder wU e 
vakken tusschenregels en kantteekemngen. Dit boek dien 
tot grondslag van ^de verdere te gebruiken boeken en za 
ons dus al datgene te kennen moeten geven, wat tot het 
inschrijven van die verdere boeken noodig is. 

Eene handeling van koop zal daarom op de volgende wijze 
het best geboekt kunnen worden: 

Gouda, i Januari i889. 



ƒ140 



1 1/ 76 



Gekocht van P. Rhadi, Am- 
sterdam, 2 balen koffie 

en van verkoop: 

2. 

Verkocht aan G. Visser, Rot- 
terdam 1 baal koffie 
Zooals blijkt, is dus eerst vermeld, of ons gemogen door 
de handeling vermeerdert of vermindert, dus of -J ontvan- 
gen of uitgeven. Dit is noodig om te weten, of wij Debet 

"'nan's ^eLmd van wien gekocht is en aan wien verkocht 
is natuurlijk omdat het eene eerste vereischte is, dat wij 
weten aan wien wij schuldig zijn of van wien wij te vorderen 

'"'vervolgens noemden wij, wat wij kochten en wat wij ver- 
kochten, en wel om de volgende reden: 

Bii het Hal. Boekhouden stellen wij ons ten doel, oni een 
overzicht te krijgen over de onderdeden van onze -ak en 
is het dus noodig, dat wij de verandering van ieder onder 

deel boeken. .. ■.,,„. ,„ 

Verder is het bedrag aangewezen, omdat wij, behalve te 
weien aan wien wij schuldig zijn of van wien wij te vorderen 
hebben, ook moeten weten hoeveel. 

Dit kemoriaal zou ons, alle handelingen door elkaar be- 
vattende, geen duidelijk overzicht geven over die handehngen 
gedurende een zeker tijdsverloop; daarom brengen wij die 
posten, (zoo noemt men de aanteekeningen) hoofdelijk en 



^ 



rr^ 7 



.^. 




> 



m 

[f * *^ 



I** 



8 

soortgelijk afgesojieideii over in het Grootboek, doch gebrul- 
ken tot gemak van dit overbrengen of transporteeren eerst : 

Het Journaal. 
In dit boek worden de memoriaalposten overgebracht en 
wel in zulk eenen vorm, waaruit direct Debiteur en Crediteur 
te lezen zijn. 

Om dit journaal in te schrijven lezen wij eerst den roe- 
moriaalpost, bepalen dan wie ontvangt en wie dus debet is 
en schrijven dien op, gevolgd door eene korte vermelding 
van het feit, waardoor hij Debet is. 

Vervolgens bepalen wij, aan wien de Debiteur debet is, 
en wie dus Credit is. Dezen boeken wij, na een klein schei- 
dingsstreepje daaronder, en plaatsen dan voor den naam van 
dezen Crediteur het voorzetsel „aan", om duidelijk aan te 
toonen, dat de eerstgenoemde, debiteur, Deb». is aan den 
laatstgenoemden Crediteur; vervolgens na dezen naam ook 
weer eene korte omschrijving van het feit waardoor hij 
Credit is. 

De som, waarvoor de Deb» Debet is, wordt geboekt in de 
Ie kolom, en deze zelfde som, waarvoor de Cred* Credit is, 
in de 2e kolom. 

De vorenstaande memoriaalposten worden b. v. op de vol- 
gende wijze in het journaal ingeschreven: 

Gouda, i Januari 1889. 



Goederen 

voor 2 bn. koffie 
Aan P. Rhadi, Amsterdam, 

voor rek. over 2 bn. koffie. 
2. 



G. Visser, 

voor rek. over 1 b. koffie 
Aan Goederen 

voor 1 b. koffie 



/140 



- 76 






/140 



- 76 



De leerling merke hierbij op, dat in hel eerste geval de 
goederen-rekening is gedebiteerd en in het laatste geval ge- 
crediteerd, ofschoon de koopman ontving en uitgaf en dus 
Debet en Credit werd, waarvan nadere verklaring volgt bij 
het behandelen der rekeningen. We spraken er van, dat het 



9 



journaal werd gebruikt tot meer gemak bij het transportee- 
ren van de memoriaalposten naar het Grootboek. 

Dit gemak bestaat hierin, dat men nu direct kan lezen, wie 
Debet of Credit is, terwijl dit anders, na dit uit de memo- 
riaalpost bepaald te hebben, in het geheugen moest worden 
gehouden, tot dat de post in zijn geheel in het grootboek 
was overgebracht. Zou het, bij voorkomen van maar eenen 
Debiteur en Drediteur in den post, met vele attentie moge- 
lijk zijn, wanneer meerdere Debiteuren en Crediteuren voor- 
kwamen, zou het voorzeker aanleiding geven tot verkeerd 
boeken. 

De inhoud van het journaal wordt nu hoofdelyk en soort- 
gelijk afgescheiden, overgebracht in : 

Het Grootboek (ook wel Rekeningen- of Hoofdboek genoemd). 

Voor iederen persoon, met wien wij handel drijven, wordt 
een folio bestemd, welk folio beslaat uit eene linker- of Debet- 
en eene rechter- of Creditzijde. 

Zijn er personen, die de sommen, welke zij schuldig wor- 
den, op den juisten tijd betalen, of die, welke zij van ons 
te vorderen hebben, op den juisten tijd ontvangen, dan kunnen 
van deze meer op een folio voorkomen. 

De naam van den persoon, voor wien eene rekening ge- 
opend wordt, komt boven aan te staan, met zijn woonplaats 
er achter; links op de Debetzijde boven de waterpas ge- 
trokken lijn het woordje >Debet", rechts op de Creditzijde 
het woordje )>CrediL". 

Brengen wij nu alle bedragen, waarvoor zoo'n persoon, 
volgens Journaal Deb» wordt aan ons, op de Debetzijde, en 
alle bedragen, die hij volgens Journaal van ons te vorderen 
krijgt, op de Creditzijde, dan zal eene vergelijking van beide 
zijden ons aanwijzen, of en hoeveel wij van dien persoon te 
vorderen hebben, of en hoeveel wij aan hem schuldig zijn. 

Dit folio bevat nu de rekening van een persoon ; eene per- 
soonlijke rekening is dus eene verzameling van posten, die 
op dien persoon betrekking hebben, wiens naam boven de 
rekening genoemd is. 

Heeft men een folio bestemd om meerdere op te boeken, 
dan schrijft men er boven »Diverse Debiteuren", om hierop 



►♦-' 






•> 



i 



.X 



* ' 



A 



10 

Ie debiteeren hen, die aan ons Deb». worden, en ^Diverse 
Crediteuren", om daarop te crediteeren degenen, die van ons 
te vorderen krijgen. 

Wanneer nu zoo iemand, die op de eerste rekening slaat, 
Credit wordt, dan vermeldt men dit, met bijvoeging van zijn 
naam op de Creditzijde, natuurlijk op de rekening, waarop 
hij Debet stond, dus op de rekening Div. Debiteuren. 

Wordt iemand, die Credit staat op de rekening Div. Cre- 
diteuren, Debet, dan debiteere men hem op de rekening 
Div. Crediteuren. 

De rekening van een persoon of firma noemt men eene 
enkelvoudige persoonlijke rekening, de 2 laatste behandelde, 
verzamelende of collectieve persoonlijke rekeningen. 

Bij handel drijven met een persoon, die in hel buitenland 
woont, en met wien wij over en weer zaken doen, zal het 
noodig zijn, dat men twee rekeningen voor zoo'n persoon 

opent. 

Deze rekeningen noemt men dan de M/R of O/R (Mijne of 
onze rekg.) en de Z/R of H/R (Zijn of hunne rekg.), beide 
met toevoeging van den naam en woonplaats van den buiten- 
lander. 

Op de eerste rekening boeken wij nu alle handelingen, die 
op order en voor rekening van ons door hem werden ver- 
richt, en waarvan dus alle voor- of nadeel bij vereffening 
der betrokken sommen voor onze rekening is. Geven wij b.v. 
last tot inkoop van goederen, dan zullen wij moeten zorgen, 
dat de buitenlander de inkoopsom, verhoogd met onkosten 
die op dien inkoop mochten komen, van ons terug krijgt, 
Koopen we b.v. tot het remitteeren van dat inkoopsbedrag 
een wissel, dien wij moeten betalen tegen den genoteerden wis- 
selkoers, dan zal het hoog of laag zijn van dien koers, dus 
ook het veel of weinig kosten van dien wissel, voor ons voor- 
of nadeel zijn. 

Trekt de buitenlander ter voldoening een wissel, dan zal 
hij zooveel guldens trekken, dat deze wissel, door hem ver- 
kocht tegen den koers op zijn plaats, hem het inkoopsbedrag 
der goederen opbrengt. Of deze koers dus hoog of laag is, 
bet kan niet anders zijn dan tot ons voor- of nadeel. 






11 

Wanneer we dan ook eene rekening krijgen over een in- 
koop door zoo'n buitenlander verricht, dan crediteeren wij 
hem op de M/R of O/R. 

Heeft hij voor ons verkocht en dus van ons geld in handen, 
dan kan hij ons dit remitteeren of wij kunnen op hem voor 
dit bedrag een wissel trekken. 

Koopt hij een wissel om ons te remitteeren, dan zal deze 
zooveel guldens groot zijn , als hij voor het verkoops- 
bedrag heeft kunnen krijgen; een voor- of nadeehge koers 
is dus weer in ons voor- of nadeel. 

Trekken wij voor dit bedrag een wissel, dan mogen wij 
niet meer trekken, dan hij van ons in bezit heeft. Deze 
wissel, verkoopende tegen den koers van onze plaats, zal 
het veel o( weinig dat wij er voor krijgen, voor onze reke- 
ning zijn. 

Ontvangen wij dus van een buitenlander eene verkoop- 
rekening, dan debiteeren wij hem op de M/R of O/R. 

Op de 2^ de Z'R of H/R, boeken we alle gevallen, die 
voor rekening van den buitenlander, door ons werden verricht. 
Koopen wij b.v. voor zijne rekening, dan moet hij zorgen, 
dat wij ons inkoopsbedrag terugkrijgen; remitteert hij dit of 
trekken wij op hem, het veel of weinig kosten der remise, of 
het groot of klein zijn onzer traite is voor Z'R of H/R. 

Verkoopen wij, dan ontvangt hij niet meer, dan wij voor 
hem ontvingen. Het groot of klein zijn onzer remise, of het 
meerdere of mindere dat zijne traite opbrengt, is voor zijn 
voor- of nadeel. 

Zenden wij den buitenlander dus een factuur over inge- 
kochte goederen of eene verkooprekenmg over verkochte goe- 
deren, dan zullen wij hem in het eerste geval debiteeren, 
in het laatste crediteeren op de Z/R of H/R. 

Verder boude men in het oog, dat alle verdere handelin- 
gen, met de vorenstaande in verband, op die rekening ge- 
boekt moeten worden, waarop de eerste handeling voorkwam. 
Behalve deze, nu genoemde persoonlijke rekeningen, heeft 
men ook zakelijke rekeningen. Deze rekeningen stellen den 
koopman voor als ontvanger of uitgever der zaak, voor 
welke de rekening geopend is« 






<-'^ 






> 3 




' ^ 




V; •/ 



H 



% 



«-* . 



}^^ 







12 



Boekt men nu alle handelingen, die de koopman verricht, 
op de rekening der zaak, die door die handeling verandering 
ondergaat, dan zal op zoo'n rekening naderhand ook het 
resultaat dier handelingen kunnen gezien worden. 

Zooals we bij het voorbeeld zagen, kocht en verkocht de 
koopman en werd dus in het eerste geval Debet, in het 
2" Credit, en ook zien we dat we toch den koopman niet 
hebben gedebiteerd en gecrediteerd, maar de Goederen-reke- 
ning. Deze goederen stellen dus den koopman voor als 
kooper en verkooper van dit artikel. 

Zoo opent de koopman voor ieder onderdeel, soms voor 
een bijzonder artikel, eene rekening, zooals reeds gezegd is, 
met het doel om een overzicht te krygen over de onderdee- 
len van zijn zaak. Boven zoo*n zakelijke rekening komt de 
naam te staan van de zaak, die er op behandeld zal worden, 
verder links weer >Debet" en rechts »Credit." Het debi- 
teeren en crediteeren dezer rekeningen geschiedt ook uil 
het Journaal, met vermelding der hoeveelheid bij in- en 
verkoop. 

Bij het transporteeren der journaalposten naar het Groot- 
boek, plaatst men, vóór de namen der Debiteuren en Cre- 
diteuren, in het Journaal het folio van het Grootboek waarop 
hun rekening voorkomt, en na het transporteeren voor dit 
folionummer een stip. 

De behandelde posten komen b.v. op de volgende wijze 
in het Grootboek voor: 



GOEDEREN. 



1 Debet. 



Credit 1. 



1889 
Jan. 



1 



Aan P. Rhadi 
2 bn. Koffie 



1 



/•140 



1889 
Jan. 



Per G. Visser 
1 bn. Koffie 



1 



pe 



2 Debet. 



18 



F. RHADI, Amsterdam. 



Credit 2. 



1889 

Jan. 



1 



Per Goederen 



1 ƒ140 



3 Debet. 



G. VISSER, Rotterdam. 



1889 
Jan. 



Credit 3. 



Aan Goederen 



1 



/•76 



Zoo doende krijgen wij nu niet alleen een overzicht over 
hetgeen onze handelsvrienden van ons te vorderen hebben of 
aan ons schuldig zijn, maar de zakelijke rekeningen geven 
ons door vergelijking der beide zijden tevens aan hoeveel 
wij nog van zoo'n zaak bezitten. 

De goederenrekening b.v. wijst op de Debetzijde de ont- 
vangst aan van 2 bn. koffie, op de Creditzijde de uitgaaf van 
1 dier balen, waaruit wij dus zien dat nog 1 baal in ons 
bezit moet zijn. 

Verder merke men op, dat in de smalle kolom voor de 
geldkolom, het folio van het journaal genoemd wordt, waarop 
de post in dat boek voorkomt. 

Behalve deze persoonlijke en zakelijke rekeningen, heeft 
men nu nog een soort, en wel hulprekeningen. 

Deze rekeningen worden gedebiteerd of gecrediteerd voor 
handelingen, die eigenlijk op eene andere rekening geboekt 
moesten worden, doch hetgeen op dit tijdstip nog niet te 
verkiezen is. 



4 



I-t' 



^ 



k 

] 



■É 






i 



t 




^ 

-^9 



14 

Hoofdstuk IV. 
Rekeningen. 
In het vorige hoofdstuk spraken wij van soorten van re- 
keningen : laat ons nu eens zien, w^lke in het Grootboek 
alzoo kunnen voorkomen. 

1 Kapitaal. Deze rekening wordt gecrediteerd voor de 
waarde der bezittingen, die de Kapitalist bij het begin 
der zaak en later geeft. Wij veronderstellen dan, dat de 
Koopman ze ontvangt en deze wordt dus op de zakelijke 
rekeningen, die voor de ontvangen zaken geopend zijn, 
Debet • Zijn Koopman en Kapitalist de zelfde, dan verandert 
deze boeking niet. Wij denken dan, dat de Kapitalist- 
Koopman de bezittingen geeft aan den Koopman-Kapitalist. 
Verder crediteert men deze rekening voor interest over 
het Handelskapitaal (d. i. de totale waarde dier bezittin- 
gen) en vervolgens voor de netto winst, die behaald wordt. 
Debet wordt de kapitaal rekening voor alle terugname 
van kapitaal en voor een eventueel verlies. 
2 Persoonlijke rekeningen. Deze rekeningen worden ge- 
debiteerd voor alles, wat de personen, voor wie zij ge- 
opend zijn, direct of indirect van ons ontvangen, en ge- 
crediteerd voor alles, wat wij of anderen voor onze 
rekening van hen ontvangen. Reeds is gezegd, dat het 
kan voorkomen, dat sommigen onzer handelsvrienden 
niet juist op tijd en voor het geheele bedrag hunne 
schulden betalen, of hunne vorderingen van ons ontvan- 
gen Om nu van weerszijden geen nadeel hierdoor te 
lijden, berekent men interest, waardoor dan de rekening- 
cour» ontstaat. Deze interest wordt echter in het rekening- 
courantboek berekend, en er zal dan ook bij de behan- 
deling van dit boek nader over gesproken worden. Voor 
het saldo dezer interest (verschil tusschen hetgeen hij 
van interest debet of credit is), worden dan de pers. 
rekeningen gedebiteerd of gecrediteerd. 
3 Prolongatie UP {uitgegeven). Geld uitleenen tegen on- 
derpand van effecten (schuldbewijzen van staten, maat- 
schappijen enz.) 
4. Deposito U[G. Geld uitleenen zonder onderpand. 



15 



5. Hiipotheek U\G. Geld uitleenen tegen onderpand van 

een hypotheekbrief (eigendomsbewijs van een huis of 
deel daarvan. 

6. Beleening U\G. Geld uitleenen tegen onderpand van 

goederen of effecten. 

Deze vier rekeningen met bijvoeging van den naam 
des persoons, aan wien wij uitleenen, worden gedebiteerd 
voor de sommen, die wij leenen, en gecrediteerd voor de 
aflossing. Interest, die wij ontvangen, in het Credit der 
Interestrekening te boeken. 

7. Prolongatie 0\G. Geld leenen tegen onderpand van effecten. 

8. Deposito OIG. Geld leenen zonder onderpand. 

9. Hypotheek OIG. Geld leenen tegen onderpand van een 

hypotheekbrief. 

10. Beleening OIG. Geld leenen tegen onderpand van goederen 
of effecten. 

Deze vier rekeningen met bijvoeging van den naam des 
persoons van wien wij leenen, worden gecrediteerd voor 
de sommen, die wij ontvangen, en debet voor de aflos- 
sing. Rente, die wij moeten betalen in het debet der 
Intr. rekening te boeken. 

We noemen nu eenige zakelijke rekeningen, en zullen 
daarbij zien, welke handelingen van den koopman oor- 
zaak zijn, dat deze worden gedebiteerd of gecrediteerd. 

11. Kassa, Debet, wanneer de Koopman geld (bankpapier, 
muiitpapier, munt, holl. coupons, quit. op een Kassier) 
ontvangt en credit, wanneer hij dit uitgeeft. 

12. Goedelzen. Debet voor de, met onkosten verhoogde, 
inkoopsom der gekochte goederen, verder voor alle on- 
kosten ten behoeve dier goederen, zoolang wij ze be- 
zitten en verder, bij het sluiten der rekening, voor 
interest over het kapitaal, dat voor dit artikel gebruikt is. 

13. Goederen in Consignatie. Consigneeren wil zeggen naar 
een ander zenden om voor onze rekening te verkoopen. 
Deze rekening wordt nu Debet voor den prijs, waarop 
die goederen te staan komen, zooals ze bij den Com- 
missionair aankomen. Deze prijs zal dus bestaan uit de 
waarde der goederen by inkoop, verhoogd met onkosten 



t^^' 






1 







% 



^ 



's 



m 



54 



J^ 






16 

voor verzending. Verder wordt deze rekening nog debet 
voor intrest over 't gebruikte kapitaal. 

Credit wordt zij, wanneer de Commissionair ons door 
eene verkooprekening bericht stuurt, dat hij de goederen 
heeft verkocht, en wel voor de netto opbrengst, waar- 
voor die verkooper, die dus nu geld van ons in bezit 
heeft, debet wordt. Deze netto opbrengst bestaat uit de 
verkoopsom der goederen, verminderd met de onkosten, 
die op den verkoop zijn gevallen. 

14. Te innen wissels. Deze rekening wordt Debet voor alle 
wissels, die wij ontvangen en door ons geïnd kunnen 
worden. Dit kan nu zijn door koop, trekking aan eigen 
order, of wel als remise voor eene vordering op een 
ander. Koopen wij eenen wissel, die eerst over eenigen 
tijd vervalt (disconteeren), dan zullen wij hiervoor zoo- 
veel minder moeten betalen, als de rente bedraagt over 
het aantal dagen, dat wij nog met innen moeten wach- 
ten, dus tot aan den vervaldag. Wij bebiteeren dan toch 
deze rekening voor de geheele waarde om de Cassa te 
crediteeren voor hetgeen wij betalen en de interest-re- 
kening voor het verschil (disconto). Credit wordt »Te innen 
wissels,** voor lederen wissel, dien wij uitgeven. Dit kan nu 
zijn door inning van het bedrag, daar wij dan den wis- 
sel gequiteerd aan den betrokkene geven, verder door 
afgifte ter inning aan onzen kassier, of door remitteeren 
(zenden) ter voldoening eener schuld, aan onzen Crediteur. 

Deze rekening wordt veelal verdeeld in > Wissels in 
Holl. geld** of Remiserekening en iWissels in vreemd 
geld" of Wisselrekening. Neemt men deze verdeeling 
in aanmerking, dan komen op de eerste alle wissels in 
Holl. geld en op de tweede alle wissels in vreemd geld. 

15. Effecten, Debet wordt deze rekening voor de inkoop- 
som der effecten. Deze inkoopsom zal bestaan uit de 
reëele waarde, verhoogd met de loopende interest en 
onkosten van inkoop. Onder de reëele waarde van ef- 
fecten verstaat men de waarde, die men verkrQgt door 
den koers te vermenigvuldigen met de nominale waarde 
en dit product te deelen door 100. De koers vau een 



17 

effect geeft n.1. aan, hoeveel guldens of iedere f 100 
nominaal waard zijn. Deze nominale waarde komt op 
de stukken voor. De bij te tellen rente bestaat uit de 
waarde der coupons, die wij bij het koopen der effecten 
mede ontvangen, doch welke niet aan ons toekomt. 
Koopen wij b v. op 1 Dec. effecten, waarvan de coupons 
1 April en 1 Oct. vervallen, dan zullen wij de coupon, die 
1 April van het volgende jaar vervalt, in zijn geheel 
ontvangen, en hebben maar recht op die coupon van af 
1 Dec. Wij zullen dus, behalve de reëele waarde dier 
effecten, ook aan den verkooper moeten betalen rente van 
1 Oct. — 1 Dec. Deze rente moet berekend worden over de 
nominale waarde, tegen het percent van het effect. Verder 
moeten de inkooponkosten (prov. of court.) daarbij op- 
geteld, ook berekend worden van de nominale waarde. 
Nog wordt deze rekening debet voor alle onkosten, 
die gemaakt worden ten behoeve der effecten, en voor 
de interest over het kapitaal, voor dit artikel gebruikt. 
Credit wordt zij voor de verkoopsbedragen (reëele waarde 
4- interest — prov. of court) der effecten en voor de 
opbrengst der coupons. 
16. Huizen, Debet voor aankoopsom, verhoogd met onkos- 
ten; verder voor alle onkosten ter vergrooting, verfraaiing, 
belasting en ook weer voor interest over het kapitaal, 
dat gebruikt is. Credit voor de verkoopsom en voor 
de huur. 

Goederen in Vi rekening of Va rekening met A of met 
A en B, Deze rekening wordt Debet voor de waarde 
van ons aandeel bij een inkoop voor gezamenlijke re- 
kening en voor interest van 't gebruikte kapitaal, Credit 
voor de opbrengst bij verkoop van dat aandeel. 
Scheepsaandeelen, Debet voor aankoopsom, verhoogd 
met onkosten; verder voor alle onkosten van uitrusting 
van dat aandeel en ook weer voor rente van *t gebruikte 
kapitaal. Credit voor de opbrengst bij terugkomst van 
het schip en voor de verkoopsom van het aandeel. 
Winkelrekening. Debet voor de waarde der goederen 



17. 



18. 



19. 



w 



\ 






'é 



t 



► ; 



1 



■^ï 

s 



I-. ^ 



I 



f -^ 



1^ 'V 






18 

die in den winkel komen, Credit voor de opbrengst dier 
goederen. 

20. Wenschl de koopman speciaal de uitkomst te weten van 
zijn handel in een bepaald artikel, dan opent hij voor 
dit artikel een aparte rekening b. v. 

Thee, Suiker. Deze rekeningen worden gedebiteerd 
voor de inkoopsom verhoogd met onkosten, verder voor 
alle onkosten ten behoeve van het artikel, en voor rente 
van 't gebruikte kapitaal; Credit voor de verkoopsom. 

21. Te betalen Wissels, Credit wordt deze rekening voor 
iederen wissel, dien wij over eenigen tijd te betalen zullen 
hebben. Dit kan nu voorkomen bij trekking op ons, door 
acceptatie (belofte op den wissel om te betalen) door 
ons of door afgifte eener promesse. Debet wordt dan 
de persoon, die een wissel op ons trok, te wiens be- 
hoeve wij accepteerden, of hij die de promesse van ons 
ontving. Debet wordt deze rekening, wanneer wij den 
wissel, bij betalen, gequiteerd terug ontvangen. 

22. Interest. Debet wordt deze rekening voor alle interes- 
ten, die wij schuldig worden, of betalen voor geleend 
kapitaal. Dat kan nu zijn door directe leening, b.v. vol- 
gens de rekeningen : Prol., Dep., Hyp., Bel., o/G., verder 
bij verdisconteeren van een wissel voor de interest, die 
van de nominale waarde der wissel wordt afgehouden, 
welke interest eene vergoeding is, omdat wij helwissel- 
bedrag eerder tot ons gebruik hebben. 

Dan voor de interest, die de koopman debet wordt 
aan den Kapitalist voor gebruik van het handelskapitaal 
(waarde der bezittingen bij het openen der zaak). Cre- 
dit voor de interesten, die wij ontvangen of tegoed krijgen 
voor uitgeleend kapitaal, b.v. volgens de rekeningen Prol., 
Dep., Hyp., Bel U/G., verder voor de interest, die wij 
ontvangen bij disconteeren van een wissel, welke inte- 
rest eene vergoeding is, omdat wij den verkooper van 
dien wissel nu reeds in bezit stellen van het bedrag. 
Dan nog credit voor de interest, waarvoor de zakelijke 
rekeningen zijn gedebiteerd, n.1. voor de interest over 
't kapitaal dat voor ieder der zaken gebruikt is. Verder 



23. 



24. 



25. 



26. 



19 



nog Debet aan of Credit per de personen, die bij het af- 
sluiten der Rekening-Courant interest van ons te vorde- 
ren hebben of aan ons schuldig zijn. 

Provisie. Credit voor alle provisie of commissie, die 
wij verdienen, door iets voor een ander te verrichten. 

Ofschoon wij hier niets stoffelijks uitgeven, is de 
uitgifte onzer arbeid en vlijt oorzaak van het Credit 
worden dezer rekening. Debet wordt deze rekening dan 
ook voor de prov. of comm., die wij afstaan aan an- 
deren, die weder iets voor ons hebben verricht, in 
welk geval wij dan hunne diensten hebben genoten 
(ontvangen). 

Assurantie. Credit voor de premiën, die wij als assu- 
radeur den verzekerden in rekening brengen. Debet 
voor eventueele schadevergoeding. 

We behandelen nu eenige hulprekeningen en zullen 
daarbij zien, tot hulp van welke rekeningen ze gebruikt 
worden en waarvoor men hen Debeteert en Crediteert. 

Goederen van Buitenslands, Wanneer wij goederen in- 
slaan uit het buitenland, dan zal de factuur over dien 
inkoop meestal eerder in ons bezit zijn dan de goederen. 
Den buitenlander , die de goederen afzond , moeten 
wij crediteeren , doch wij kunnen onze goederen-re- 
kening, zoolang de goederen niet zijn aangekomen, 
nog niet debiteeren. Nu gebruiken wij de genoemde hulp- 
rekening en debiteeren deze voor het factuursbedrag. Ko- 
men nu de goederen aan, dan wordt de goederea-rekening 
gedebiteerd voor de waarde volgens factuur, verhoogd 
met onkosten bij aankomst, om nu de vroeger ten on- 
rechte gedebiteerde hulprekening te crediteeren voor het 
factuursbedrag en de onkosten-rekening voor de onkosten. 

Goederen in Commissie van A Deze hulprekening 

wordt gebruikt, wanneer wij van anderen goederen ont- 
vangen om voor rekening van hen te verkoopen. Zij wordt 
nu in de plaats der commitent (zoo noemt men den 
eigenaar der goederen) credit voor de verkoopen, debet 
voor onkosten bij aankomst, verdere onkosten en pro- 
visie, terwijl dan het netfo-provenu (verkoopsom ver- 



r< 






T' 



f 



n 



H 



O* 



I*- 

1 



X'- 



IV 



^ 



20 

minderd met onkosten en provisie) in het credit der 
rekening van den commitent wordt gebracht. 

27. Goederen in Compagnie. Deze hulprekening wordt ge- 
bruikt, wanneer wij belast zijn met den verkoop van 
eene in gezamenlijke rekening, ingekochte partij goede- 
ren. Zij vertegenwoordigt dan de aandeelhouders, wordt 
dus Credit voor de verkoopen, Debet voor de onkosten, 
provisie en het netto-prov,, om hiervoor te crediteeren 
de onkostenrekening, provisierekening, en, ieder voor hun 
deel, de rekeningen der personen, die aandeel hadden. 
Het ons toekomende deel, komt dan in het Credit der 
rekening. Goederen in Vi rekg. of Vs. 

28. Reederij. Deze rekening opent de boekhouder der Ree- 
derij en komt in de plaats der reeders. Zij wordt dus 
debet voor alle onkosten ten behoeve van het schip, 
credit voor de verdiende gelden, en daarna weer debet 
voor de netto-opbrengst, om hiervoor iederen reeder 
voor zijn aandeel te crediteeren. Ons aandeel in het 
Credit van i>Scheepsaandeelen". 

29. Onkosten. Deze rekening debiteert men voor alle be- 
taalde of verschuldigde onkosten, die op de zaak vallen. 
Dan ook voorloopig voor de onkosten, die gemaakt 
worden voor de goederen, effecten enz., waarom ze 
dan ook later op deze rekeningen worden overgebracht. 
Credit, wanneer wij van deze onkosten afgeven. Koopen 
wij b.v. promesse-zegels, dan, niet wetende, wie een 
zegel van ons zal ontvangen, debiteeren wij hiervoor 
de onkosten. 

Verkoopen wij nu op promesse waarbij wij dan een 
zegel voorschieten, dan wordt de kooper debet en de 
onkosten credit. 

30. Particuliere rekening. Deze rekening dient tot hulp 
van de kapitaal-rekening, en wordt in de plaats van deze 
rekening debet voor hetgeen de kapitalist ten behoeve 
van huishoudelijke uitgaven uit de kas neemt en voor 
verlies, en credit voor de rente over het handels-kapi- 
taal en voor de winst. 



21 



Hoofdstuk V. 

Voorbereidende werkzaamheden tot en het bepalen van 

Winst of Verlies 
Sluitposten en Proefbalans. 

Na nu gedurende zeker lijdsverloop (meestal een jaar) de 
handelingen op de voorgeschreven wijze in het Memoriaal te 
hebben geboekt, deze te hebben overgebracht in het Journaal 
en van daar op de rekeningen in het Grootboek, zal het doel 
wel zijn, te zien, of wij hebben gewonnen en hoeveel, of dat 
wij verloren hebben en hoeveel, en dit wel op de onderdee- 
len onzer zaak. 

Willen wij dit echter juist bepalen, dan moet de rekening 
van ieder onderdeel ons aanwijzen, hoeveel gedurende dat 
tijdsverloop voor haar zaak besteed is, en hoeveel de op- 
brengst was. Daarom worden eerst de zakelijke rekeningen 
belast met de onkosten, die voorloopig op de onkosten-re- 
keningen zijn geboekt. 

Daarna debiteeren wij de zakelijke rekeningen voor inte- 
rest van *t gebruikte kapitaal, over welke interest bij het 
behandelen dier rekeningen reeds is gesproken, terwijl 
daarna de persoonlijke rekeningen worden gedebiteerd aan 
of gecrediteerd per Interest, voor de interest, die zij volgens 
rek.-courant aan ons schuldig zijn of van ons te vorderen 
hebben. Eindelijk debiteeren wij nog de interest-rekening 
voor intrest van 't geheele kapitaal, om hiervoor in de plaats 
van de Kapitaal-rekening de Particuliere rekening te credi- 
teeren. Deze overdracht van onkosten en vereffening van 
interest wordt gejournaliseerd en op de gewone wijze in het 
Grootboek overgebracht. 

Zijn deze voorbereidende werkzaamheden verricht, dan 
gaan wij een Proefbalans opmaken; dit is een Balans, die 
ons de proef moet leveren, of wij de journaalposten goed 
naar het Grootboek hebben getransporteerd, 

Zooals wij reeds zeiden, komen in iedere handeling van 
den koopman Debiteur en Crediteur (soms meerderen) voor, 
en is de som, waarvoor de eene debet wordt, altijd gelijk 
aan die, welke de andere te vorderen krijgt. 



¥^ 



V 



r * 

ix 



1 



n 






t 



V 



'M 



&^ 



22 



De sommen, waarvoor de rekeningen Debet en Credit werden, 
komen voor in de 1ste en 2de geldkolom van het journaal, en zul- 
len dus de sommen van deze kolommen gelijk moeten zijn Ver- 
der brachten wij de posten uit het Journaal naar het Grootboek, 
en wel zoo, dat de debet -bedragen altijd voorkwamen op de 
debetzijde der rekeningen, de credit bedragen op de credit- 
zijde. Nu bevat de Proefbalans, na het noemen der folio's van 
het Grootboek in de Ie en de namen der Rekeningen in de 
2e kolom, in de 3e kolom de debet-telling dier rekening; de 
som van de getallen in deze kolom is dus gelijk aan de som 
van alle debet-tellingen in het Grootboek. In de 4de kolom 
boeken wij de credit-telling; de som van de getallen in die 
kolom is dus gelijk aan de som der credit-tellingen in het 
Grootboek en daar nu deze sommen in het Grootboek gelijk 
moeten zijn aan de sommen in het Journaal, zullen ze ook 
op de proefbalans hiermede gelijk moeten zijn. 

In de 5de kolom plaatsen wij een eventueel debet-saldo 
en in de 6de kolom een eventueel credit- saldo. De sommen 
der bedragen in deze 2 kolommen zullen ook gelijk moeten 
zijn en wel om de volgende reden: 

Wij debiteeren geene rekening, zonder er eene andere voor 
te crediteeren; het meerdere debet eener rekening zal dus 
worden terug gevonden in het meerdere credit eener andere 
rekening. De som van dat meerdere aan de debet-zijde der 
rekeningen of de som der debet-saldo's zal dus ook gelijk 
moeten zijn aan de som van het meerdere aan de credit- 
zijde der rekeningen of de som der credit-saldos. 

Sluiten de sommen in de 3de en 4de kolom niet, dan is 
bij het transporteeren vergeten het debet of credit eener 
rekening in te vullen; sluiten zij onderling wel, doch niet 
met de som der geldkolommen in het Journaal, dan kan ver- 
gelen zijn een geheele journaalpost te transporteeren en zal 
een ingeslopen fout nu opgespoord kunnen worden. 

Wijst nu echter de proefbalans goede boeking aan, dan 
gaan wij aan het opmaken van een 

Inventaris. 

De Inventaris is een staat van onze bezittingen en schul- 



23 



den, berekend tegen de juiste waarde die zij hebben op den 

dag van het opmaken dier inventaris. 

Laten wij nu eens nagaan, wf^.lke bezittingen wij alzoo 

kunnen hebben en de waarde daarvan. 

Geld. De kassa is gedebiteerd voor ontvangsten, gecredi- 
teerd voor uitgaven; het debetsaldo op deze rekening 
zal dus de som aanwijzen, die nog in kas is. 

Wij tellen nu het aanwezige geld, en is dit gelijk 
aan het saldo op de rekening, dan noteeren wij b.v. : 
Geld f 5000. 

Goederen. De goederen, die door vergelijking der beide zijden 
dezer rekening nog in ons bezit moeten zijn, worden 
met die in het pakhuis vergeleken en op de Inventaris 
gebracht tegen de waarde, waarop men ze heden zou 
kunnen verkoopen. Is deze waarde buitengewoon hoog 
of laag, dan nemen wij de gemiddelde waarde aan. Zijn 
de goederen door lang liggen in prijs verminderd en wil 
men daarvoor iets als verlies op de waarde afschrijven, 
dan houden we bij de noteering hiervan aanteekening. 

Goederen in Consignatie. Heeft men van den Commissio- 
nair verkooprekening ontvangen over de geheele partij, 
waaruit blijkt, dat de goederen alle door hem verkocht 
zijn, dan is geene bezitting aanwezig. Is dit niet het 
geval, dan brengt men deze goederen op de Inventaris 
voor den prijs, waarop ze ons bij verzending zijn ge- 
komen. 

Te innen Wissels. De debet-zijde, in vergelijking met de 
credit zijde, wijst aan de nog in portefeuille zijnde wissels. 
Deze noteeren wij voor de nominale waarde op de Inventaris, 
ofschoon dit echter niet juist is. Immers, wij moeten 
de juiste waarde onzer bezittingen aangeven, en onder 
deze wissels zullen er zijn, die op het oogenblik nog 
niet geïnd kunnen worden, en welke dus nog niet in 
hunne volle waarde zijn. Daarom brengen we onder 
de schulden de interest (disconto), die wij zouden moe- 
ten betalen, wanneer wij de wissels dien dag inden. Voor 
iedere wissel zal dit gelijk zijn aan de interest gedurende 
het aantal dagen, dat hij nog moet loopen. 



Y 



Ut 



1 















r^ 



R 
K 



24 



De vreemde wissels, die aanwezig zijn, worden be- 
rekend tegen de KjZ (Kort zicht) koers. De K]Z koers 
wijst de som aan, die wij voor ieder ^., fr. 100, Rm. 
100 enz., zouden ontvangen, wanneer deze direct geïnd 
konden worden. Vervallen de wissels nu eerst over 
eenigen tijd, dan kunnen wij, door van den KIZ koers 
de intrest af te trekken over het aantal dagen, dat 
de wissel nog moet loopen berekenen, hoeveel ieder 
£, fr. 100, Rm. 100, van deze wissels waard zijn. 

Effecten. De meerdere efTecten, in het debet dezer reke- 
ning wijzen bezitting aan. De waarde hiervan berekent 
men naar den koers, dien deze fondsen op dien dag hebben, 
met bijberekening der rente van af den laatsten verval- 
dag der coupons. 

Huizen. Deze worden getaxeerd. Men neme doorgaans 
de prijs aan waarop ze het vorige jaar getaxeerd zijn, 
en schrijve dan eenige percenten op de waarde af. 
Deden wij dit niet, dan zou zoo*n huis over 50 jaar 
nog voor de zelfde prijs genoteerd staan, en zouden wij, 
bij verkoop van dat huis, dat jaar een groot verlies 
hebben, alsof in dat jaar alleen dat huis zoo in waarde 
verminderd was. Ieder jaar hebben wij er echter 
gebruik van gehad en ieder jaar moet dus wal dragen. 

Goederen in Vi of Vs rekening met .... Deze komen op de 
inventaris voor de prijs van inkoop. Is de verkooprekening 
ingekomen van den aandeelhouder die met den verkoop 
belast was, dan wijst deze rekening geen bezitting aan. 

Scheepsaandeelen. Gelaxeerd naar de waarde van inkoop, 
staat van het schip, en naar de voordeelen, die het 
aandeel doorgaans afwerpt. 

Winkelrekening . Men berekent de waarde der goederen, 
aanwezig in den winkel, tegen den prijs, die men er aan 
de toonbank voor ontvangen zou. 

BeleeninQy Prol, Hyp., Dep. UlG. Het debetsaldo op 
deze rekeningen is voor ons eene bezitting. 

Thee, Suiker, enz. Men taxeere de waarde dezer arti- 
kelen, met dezelfde opmerking als bij de goederen, die 
op de goederen-rekening voorkomen. 



25 



I 



Interest, Bezitting op deze rekening kan bestaan uit te vqr- 
deren maar nog niet ontvangen interest voor uitgeleend 
geld, b.v. bij Dep., Hyp., Bel., Prol., U/G., verder uit de 
interest, die wij te vorderen hebben, omdat we som- 
men als schuld zullen noteeren, ofschoon wij ze feitelijk 
nog niet schuldig zijn. (Te betalen wissels). Onze schuld- 
op deze rekening zal beslaan uit de interessen (voor opge- 
nomen gelden), die wij schuldig zijn doch nog niet betaald 
hebben ; verder uit de interest, die wij schuldig zijn, omdat 
wij onder de bezittingen sommen hebben opgenomen, die 
nog niet hun volle waarde hadden. (Te innen wissels). Ver- 
schuldigde of te goed hebbende interest komt ook voor, 
doordat wij onder de bezittingen de bedragen opnamen die 
personen in ons boek debet stonden ofschoon deze eerst 
laler betaald behoefden te worden, en onder de schul- 
den opnamen de sommen, die anderen credit stonden, 
terwijl wij die eerst over eenigen tijd behoefden te be- 
talen. Wij brengen dan als schuld op de interest de 
korting, die wij zouden moeten toestaan bij werkelijke 
ontvangst van het geld en als bezitting op de interest, 
hetgeen wij zouden genielen bij werkelijke betaling der 
creditsommen. 

Is nu de som der verschuldigde interest meer, dan de 
te vorderen, dan is dit een schuld, anders een bezitting. 

Provisie, Wanneer wij belast zijn met den verkoop van 
goederen voor rekening van anderen en de geheele 
partij nog niet verkocht is, dan hebben wij toch aan 
het verkochte deel provisie verdiend; deze als bezitting 
te boeken. 

Goederen voor Buitenslands, Is de partij aangekomen, dan 
is ze reeds bij de goederenrekening als bezitting opge- 
nomen; zoo niet dan brenge men deze voor de factuur- 
prijs op de Inventaris. 

Reederij, Een debetsaldo op deze rekening, aanwijzende de 
som, die wij meer voor rekening van de Reeders heb- 
ben betaald dan ontvangen, is voor ons eene bezitting. 
Echter niet geheel, daar een deel van het uitgegevene 
werkelijk, als aandeel in de Reederij hebbende, te onzen 



f: 



Y 



26 



27 



r 



■) 



^: 



'1 






►1 

Vi 



% 



I 






laste kwam. Toch nemen wij het geheel als bezittinjr 
aan, doch brengen ons aandeel in de kosten in minde- 
ring van den prijs van ons aandeel in de reederij. 

Debiteuren. De som, die onze handelsvrienden volgens hun 
rekening aan ons schuldig zijn, is voor ons eene bezit- 
ting, echter in aanmerking genomen, wat omtrent deze 
sommen bij de Interest gezegd is. 

Bij het bepalen van bezitting of schuld op eene M/R 
moeten wij in aanmerking nemen het debet- of credit- 
saldo in vreemd geld, daar dit hetgeen is wat wij wer- 
kelijk van onzen buitenlandschen handelsvriend te vorderen 
hebben of aan hem verschuldigd zijn. De waarde van 
dit saldo berekenen wij tegen de Kortzicht koers. 

Onkosten. Onder nog te vorderen onkosten rekenen wij 
voorgeschoten onkosten, die wij nog niet terug ontvan- 
gen hebben, b v. bij verkoop van goederen voor anderen, 
wanneer dan de verkooprekening nog niet is verzonden. 
Nog te betalen onkosten zijn die, welke anderen van 
ons nog te vorderen hebben. 

Na alzoo onze bezittingen en enkele schulden te heb- 
ben nagegaan, willen wij zien, welke schulden nog meer 
kunnen voorkomen. 

In de eerste plaats maakt voor ons schuld uit hetgeen 
onze handelsvrienden volgens hunne rekeningen van ons 
te vorderen hebben, met inachtneming echter, wat om- 
trent deze sommen bij de Interest gezegd is. 

Te betalen Wissels. Op deze rekening, die credit werd, 
wanneer wij een wissel moesten betalen en debet, wan- 
neer deze betaald werd, zal dus een credit-saldo voor 
ons schuld zijn, onder opmerking, wat hiervan bij de 
Interest gezegd is. Verder zullen voor ons schulden zijn 
de credit-saldo's op de rekeningen Prol., Dep., Hyp., 
Bel., OjG. 

Goederen in Cormnissie, Hebben wij goederen van anderen 
in Commissie om te verkoopen, dan zal het credit-saldo 
dezer rekening, aanwijzende de verkoopsom der goederen, 
voor ons een schuld zijn. Denkelijk hebben wij echter 
VQor dezen verkoop onkosten voorgeschoten, en aan dien 



verkoop reeds provisie verdiend, welke onk. en prov. 
wij nu als bezitting opnemen, beide reeds besproken op 
de onk. en prov. rekening. 
Goederen in Comparf^iie. Zijn wij belast met verkoop eener 
partij goederen voor gezamenlijke rekening, en is de 
verkoop gedeeltelijk uitgevoerd, dan zal het credit dezer 
rekening een schuld voor ons zijn. Daar ook wij echter 
aandeel hadden in de partij en dus een deel van den 
verkoop ook ons toekwam, is het geheele credit geen 
schuld Toch rekenen wij dit, daar wij de waarde van 
ons aandeel reeds onder de bezittingen noteerden als 
^Goederen in "» of Vs rekening met ....'* 

De voorraad goederen die wij bij de twee laatst behan- 
delde rekeningen nog onder ons hebben, niet te rekenen. 
Assurantie. Sommige, reeds in het credit dezer rekening 
geboekte, premiën hebben wij nog niet verdiend, omdat 
de posten, waarvoor wuj die premiën ontvingen, nog 
niet afgeloopen zijn. Wij nemen deze premiën als 
schuld aan. 
Na alzoo ook de schulden genoteerd te hebben, is de 
Invertaris gereed en gaan wij aan het opmaken der 

Balans. 
Om juist te kunnen zien, hoeveel gewonnen of verloren 
is, zal het noodig zijn, dat al onze bezittingen zijn verkocht, 
alle schulden betaald, daar wij anders wel kunnen bepalen, 
hoeveel wij voor een artikel gedurende het boekjaar bij 
inkoop besteedden, doch niet wat het ons bij verkoop opbracht. 
Immers zal de prijs der nog voorradige goederen, wan- 
neer deze niet verkocht zijn, niet in het credit der betrok- 
ken rekeningen voorkomen. 

Evenzoo moeten onze schulden betaald zijn, daar wij niet 
kunnen zeggen, zooveel gewonnen te hebben, wanneer er 
nog schulden bestaan. De Balans koopt nu denkbeeldig onze 
bezittingen en betaalt onze schulden, onder belofte, dat wij, 
nadat wij winst en verlies weten, deze bezittingen en schulden 
weer terug zullen nemen. 

De Inventaris werd nu opgemaakt om te zien, welke 
en de waarde der bezittingen, die wij hadden, welke en de 



-. 



^J 



I 



1 



1^ 



hè 



.T^ 



1 



.1^ 



1 



I 



*?t 



t 



28 

hoegrootheid der schulden, die bestonden, en om dus juist te 
weten, hoeveel bezitting wij aan de Balans moeten overdra- 
gen en hoe zeel schuld deze voor ons zal betalen. 

Voor deze Balans openen wij de rekening » Balans" in te 
schrijven in het Balansboek en eigenhandig te onderteekenen, 
welke rekening debet wordt voor de bezittingen, om hiervoor 
te crediteeren de rekeningen, die geopend zijn, voor de ar- 
tikelen welke aan de Balans worden overgedragen en gecre- 
diteerd voor de schulden om er de personen, die wij denken, 
dat door de Balans betaald worden, voor te debiteeren. 

De debet-zijde der Balans zal dus aanwijzen de bezittingen, 
de credit-zijde de schulden. 

Het debetsaldo zal dus aanwijzen ons zuiver kapitaal. 

Nadat nu de overdracht dezer bezittingen en schulden is 
geschied, zullen sommige rekeningen sluiten, andere niet. 

Sluiten zullen die, welker artikelen niet aan prijsverande- 
ring onderhevig waren, en ook de persoonlijke rekeningen, 
behalve de MIR. 

Wees b.v. de kasrekening een debetsaldo aan van f 300. — , 
dan noteerden wij op de Inventaris: Geld f 300. — . 

Deze f 300. — , werden overgebracht op de Balans en dus 
deze gedebiteerd aan Kas voor f 300. -. Deze f 300. — ko 
men dus nu in het cred. der kas, waardoor deze rekening sluit. 

Wees eene persoonlijke rekening ons een schuld aan van 
f 500.— , dan, genoteerd op de Inventaris, hebben wij ge- 
dacht, dat de Balans deze f 500. — voor ons betaalde, en 
werd dus zoo*n rekening debet aan Balans voor f 500.— . 
Sluit dus ook. 

De persoonlijke M|R, waarop, zoo wij reeds zeiden, het 
saldo in vreemd geld onze bezitting of schuld aanwee?, welk 
saldo tegen den koers op heden berekend, aan de Balans is 
overgedragen en op de rekening overgebracht, zal doorgaans 
niet sluiten. Het verschil is ontslaan, doordat wij, bij het 
debet of credit worden van zoon rekening, het vreemde geld 
direct tegen een zekeren koers tot Hollandsch geld hebben 
herleid, welke sommen, bij vereffening, tegen andere koersen 
moesten worden berekend. 

Behalve op de MIR zal ook een saldo voorkomen op de 



29 






rekeningen, waarvan de artikelen, waarvoor zij geopend 
waren, aan prijsverandering onderhevig zijn. 

Nemen wij b.v. de goederen-rekening. Deze rekening ge- 
debiteerd voor de inkoopsom van goederen, gecrediteerd voor 
een grooter of kleiner verkoopsbedrag, eindelijk gecrediteerd 
voor de waarde der goederen, die nog aanwezig waren, zal 
dus in het debet geheel andere sommen aanwijzen dan in 
het credit en dus niet sluiten. 

Een saldo op de rekeningen, na het overboeken van de Ba- 
lans, is Winst of Verlies. Een debet-saldo is verlies, een 
credit-saldo winst. 

Besteedden wij b.v. gedurende het jaar aan goederen bij 
inkoop f 23000. — , terwijl deze bij verkoop opbrachten 
f 26000. — , dan zal dus de debet-zijde der goederen rekening 
aanwijzen ƒ 23000,— , do credit-zijde ƒ26000.— , dus zal een 
credit-saldo voorkomen van f 3000. — ; dit is winst. 

Kochten wij effecten voor f iOOO, — en verkochten wij ze 
voor f 3600. — , dan wijst de debet-zijde der Effecten-rekening 
aan f 4000. — , de creditzijde f 3600. — , dus een debet-saldo 
van f 400. — ; dit is verlies. 

Deze winsten en verliezen komen nu toe aan of moeten 
worden geleden door den kapitalist en zoo als wij bij de behan- 
deling der kapitaal-rekening reeds zeiden, wordt deze dan ook 
voor de verliezen gedebiteerd en voor de winsten gecrediteerd 
Daar dit echter groole uitgebreidheid op die rekening zou teweeg 
brengen, nemen wij eerst eene rekening tot hulp, die voorloopig 
deze winsten en verliezen op zal nemen, om daarna het saldo, 
dus zuivere winst of zuiver verlies, aan de kapitaal rekening 
over te dragen. Deze rekening is de i>Winst- en Verlies- 
rekening," welke, nu in de plaats van de kapitaal-rekening 
komende, dus debet wordt voor de verliezen en credit voor 
de winsten. Wijst b.v. de Effecten-rekening een verlies aan 
van f 400.— , dan journaliseere men : 

Winst en Verlies, voor verlies f 400. — , 
aan Effecten, i > f 400. — ; 

wijst de goederen rekening een winst aan van / 3000. — , dan 
journaliseere men : Goederen, voor winst f 3000. — , 

aan Winst en Verlies, voor winst f 3000. — . 



i 



Yi 



' 



•*:• 
k' 



i 



V 

i 



.irH>i 






g 



30 



Dat de verliezen in het debet komen en de winsten in 
het credit der W. en V., verklaart zich als volgt: 

Wanneer wij goederen verkochten voor f 900. — , die ons 
b.v. bij inkoop f 850 — kosten, dan zouden van deze ƒ 900. — 
dus f 850.— feitelijk toekomen aan de goederen en f 50. — 
aan den Kapitalist, of voor dezen aan de W. en V. 

Wij zouden dan dadelijk kunnen journaliseeren : 
A. 

voor f 900.—. 

aan Goederen 

voor f 850.—. 

aan W^inst en Verlies 

voor Winst / 50. — , 

en dan zouden immers deze f 50.- in het credit der W. 
en V. komen. 

Wij hebben nu echter de winst bij verkoop op de goederen- 
rekening laten staan, door deze voor het geheele verkoops- 
bedrag te crediteeren, en wij moeten dus nu het credit- saldo 
dezer rekening, dat aanwijst de som der telkens gemaakte 
winst, ook naar het credit der winst overbrengen. 

Verloren wij op een artikel, dan moet de Kapitalist, of 
voor dezen de W. en V., dit verlies bijpassen. Dit is echter 
niet bij verkoop met verlies geschied en daarom moet nu 
een debet-saldo, dat aanwijst de som der telkens geleden 
verliezen, door de W. en V. bijgepast, en deze rekening dus 
voor de verliezen gedebiteerd worden 

De Winst- en Verlies- rekening in haar debet de verliezen, 
in haar credit de winsten bevattende, zal nu een credit- 
saldo, aanwijzende dus de netto winst, een debet-saldo, aan- 
wijzende het netto verlies, over moeten geven aan of terug 
ontvangen van den kapitalist, en dit doen wij, door deze 
rekening voor het saldo te debiteeren aan of te creditee- 
ren per Kapitaal-rekening. 

Is echter eene Particuliere rekening gebruikt, dan moet 

eerst de netto winst of het netto verlies op deze rekening 

worden geboekt, om daarna het saldo dezer rekening op de 

Kapitaalrekening over te brengen. 

De debetzijde der Part. rekening wijst immers &e gelden 



31 



aan, die de koopman, in voorschot op de verwachte winst, 
heeft opgenomen; hem komt dus nu niet meer de geheele 
winst toe, maar deze na aftrek van de som dier bedragen. 

Het overbrengen der winst op deze rekening geschiedt nu 
door de Winst- en Verliesrekening te debiteeren aan Part, 
rekening, terwijl dan de Part. rekening voor het saldo wordt 
gedebiteerd aan Kapitaal. 

Bij verlies door de Part. rekening te debiteeren aan de 
Winst- en Verliesrekening en de Kapitaalrekening te debi- 
teeren voor de som der reeds opgenomen gelden, plus het 
verlies aan de Part. rekening. 

De Balans geeft nu, als hulprekening ^van de Kapitaal- 
rekening, ook haar saldo, d. w. z. het bedrag onzer juiste 
bezitting aan de Kapitaalrekening over, en wij debiteeren 
hiervoor dus Kapitaalrekening aan Balans. 

Na deze boekingen moeten nu sluiten de Winst- en Verlies- 
rekening, omdat het saldo met de Part. rekening vereffend is ; 
de Part. rekening, omdat het saldo op de Kapitaal-rekening 
is overgebracht ; de Balans, omdat het saldo met de Kapitaal- 
rekening vereffend is, en -de Kapitaal-rekening, omdat deze 
in het debet bevat het saldo der Balans, dat bestaat uit het 
oorspronkelijk kapitaal, verhoogd met de winst, terwijl de 
creditzijde ook bevat het oorspronkelijk kapitaal en de winst. 

De behaalde winst is in de zaak vertegenwoordigd en be- 
staat uit het meerdere onzer bezitting bij het sluiten der 
boeken in vergelijking bij het openen. 

Al deze posten, die op de afsluiting betrekking hebben, 
worden gejournaliseerd en daarna op de rekeningen over- 
gebracht. 

Eerst journaliseeren wij de verkoop over bezitting aan- 
en het betalen onzer schulden voor de Balans, daarna de 
winsten en verliezen, dan het afsluiten der winst- en verlies- 
rekening, het afsluiten der Part. rekening en eindelijk het 
afsluiten der Balans. 

Door al deze boekingen hebben wij nu ons doel, dat wij 
met Italiaansch boekhouden beoogden, bereikt Wij hebben 
een overzicht gekregen over onze bezittingen en schulden 
en hebben juist gezien, op welke onderdeden onzer zaak 



i 



h 



i 






i 



7- 



A 



1' 

i 



V 

i 



^ 






■1;: 



1 






y 



32 

gewonnen is en hoeveel, en op welke verloren is en hoeveel. 

Dit laatste is den koopman van veel nut. Hij zou b.v. op 
een onderdeel zijner zaak voortdurend verliezen en toch door 
de grootere winst op het geheel dit niet merken. 

Nu hij echter een overzicht heeft over de winsten of ver- 
liezen op ieder onderdeel, bemerkt hij dit wel, en staat hem 
dus de weg open, om den handel in zoo'n onderdeel, zoo het 
kan, eenigszins te beperken, en in die onderdeelen, waarop 
hij goede winsten behaalde, uit te breiden. 

Wij gaan nu onze boeken weer heropenen en doen dit 
door onze bezittingen, die de Balans denkbeeldig van ons 
ontving, weer terug te nemen ; de schulden, die zij voor ons 
betaalde, weer door de ontvangers dier schulden terug te 
doen betalen. 

Droegen wij b.v. aan de Balans over 10 balen koffie ƒ 400, 
dan debiteerden wij Balans ƒ 400, aan goederen ƒ 400. Deze 
10 balen koffie nu weer overnemende debiteeren wij goe- 
deren f 400 aan Balans f 400. 

Betaalde de Balans een schuld voor ons van f 500 aan A, 
dan debiteerden wij A voor f 500 aan Balans f 500. Nu 
denken wij dat A deze weer aan de Balans terug geeft en 
debiteeren wij Balans f 500 aan A f 500. 

Zoo komen dus op de nieuwe rekeningen weer de bezittin- 
gen in het debet en de schulden in het credit. 

Dat dit juist is, is licht te begrijpen, daar dit overdragen 
aan de Balans maar denkbeeldig is geweest, en de goederen 
in het pakhuis, effecten in de trommel, en gelden in de kas 
zijn blijven liggen en geen enkele persoon, die van ons te 
vorderen had, werkelijk iels van de Balans heeft ontvangen. 

HOOEDSTUK VI. 

Maandelijksche Methode. 

De methode van journaliseeren, die wij besproken hebben, 
noemt men de dagelijksche methode, omdat alle posten een 
voor een naar Journaal en Grootboek zijn overgebracht. 

Nu heeft men echter eene methode, de maandelijksche 
genoemd, die hierin bestaat, dat men de posten niet alle in 
een Memoriaal inschrijft, maar soort bij soort in verschillende 
boeken, en dan uit ieder dier boeken, doorgaans eens in de 



2. 



3. 



33 

maand, het beknoptst mogelijke aantal journaalposten maakt. 
Deze boeken te zamen vormen dan het memoriaal; wordt 
naast deze boeken, zooals wel gebruikelijk is, toch nog een 
memoriaal gehouden, waarin de posten dan echter beknopt 
voorkomen, dan kunnen ze den naam dragen van hulpboeken, 
omdat ze dan dienen tot hulp en meerdere toelichting van het 
memoriaal. 

De meest gebruikelijke zijn: 
1. Kasboek. Hierin schrijft men aan de linkerzijde de ont- 
vangsten, aan de rechterzijde de uitgaven van geld, met 
duidelijke, vermelding van wien ontvangen, en aan wien 
betaald werd. 

Inkoopboek, Hierin schrijft men alle rekeningen, die 
ontvangen worden over ingekochte goederen in het bin- 
nenland ; den naam van den verkooper er boven, waar- 
achter het woordje »Gredit." 

Vei'koopboek. Hierin schrijft men alle rekeningen, die 
verzonden worden over verkochte goederen; den naam 
van den verkooper er boven, waarachter het woordje 
•Debet." 

Behooren de verkochte goederen aan een' ander, en 
heeft men ze, om ze voor rekening van dien anderen te 
verkoopen, dan meldt men dit, door onder de rekening 
te schrijven : in commissie van A, of in compagnie met 
A of A en B. 

Onkostenboek. Hierin schrijft men alle onkosten, die ge- 
maakt worden, direct ten behoeve der zaak, en ook die, 
welke ten laste komen van onze handelsartikelen. 
Inkoopboek voor Buitenlandsche goederen. Hierin worden 
geboekt alle facturen, die men ontvangt over ingekochte 
goederen in het Buitenland. De naam van den verkooper 
boven de factuur, achter dien naam het woordje » Credit.'* 
Het overige van de bladzijde laat men blanco, om bij 
aankomst der goederen de onkosten te kunnen boeken. 
Factuurboek. Hierin boekt men alle facturen, die men 
wegzendt over ingekochte goederen voor rekening van 
een* ander. Naam er boven met hel woordje »Debet". 

3 



4. 



5. 



6. 



rrJ 



f 

r 



t 

F 

f. 



i 



N 






1 



^^ 






> 



'i 



0.- 



P 



^ 



r 



34 



In deze facturen worden, behalve de prijs der ingekochte 
goederen, ook opgenomen de onkosten en de berekende 
provisie. 

7. Consignatieboek. Voor iedere parlij goederen, die men 
consigneert, gebruikt men twee bladzijden. Boven beide 
bladzijden schrijft men de hoeveelheid, soort der goe- 
deren, benevens aan wien en per welke gelegenheid men 
ze heeft verzonden. Op de linkerbladzij boekt men de 
consignatiefactuur, dit is een factuur, die men den Com- 
missionair zendt ter bepaling van het voorschot, dat 
deze op de te verkoopen goederen kan toestaan en ook, 
om hem de prijs van inkoop, verhoogd met de onkos- 
ten, te doen w^eten. 

De rechterzijde blijft nu blanco, tot men van den 
Commissionair de verkooprekening ontvangt; deze boekt 
men dan op die zijde met zijn naam er boven, waar- 
achter het woordje > Debet'*. 

8. Commissieboek. Bij aankomst der goederen schrijft men 
boven beide bladzijden hoeveelheid, soort der partij en 
van wien ten verkoop ontvangen. Verder boekt men op 
de linkerbladzijde de onkosten bij aankomst, op de rech- 
terbladzijde de verkoopen (deze ook in het verkoopboek), 
daarna weer op de linkerzijde de provisie en vervolgens 
hieronder het netto-provenu met vermelding, dat dit toe- 
komt aan den Committent. 

9. Compagnieboek. Hierin worden geboekt alle in- en ver- 
koopen, die men verricht in gemeenschap met anderen. 
Hierbij kunnen vier gevallen voorkomen. 

V. Wij kunnen alleen aandeel hebben in den 
in- en verkoop. Een ander der deelhebbers zal 
dan met den inkoop, nog een ander met den verkoop 
belast zijn. De inkooper zal ons nu over ons aandeel 
eene rekening zenden ; deze boeken wij op de linkerzijde 
van een folio in dit boek, terwijl dan boven de rekening 
de naam van den inkooper komt te staan, waarachter 
het woordje J>Credit." 

Na eenigen tijd zal de verkooper ons verkooprekening 



10. 



35 



zenden, die wij boeken aan de rechterzijde, naam er 
boven, met er achter DDebet." 

2*. Kunnen wij belast zijn met den inkoop, een der 
anderen met den verkoop. De inkooprekening zal be- 
vatten: waarde der goederen, onkosten en door ons 
berekende commissie. Aan ieder der aandeelhouders 
wordt zoon rekening gezonden, met vermelding voor 
hoeveel ieder van hen in de partij betrokken is. Deze 
rekening wordt geboekt op de linkerzijde, terwijl onder 
de rekening de namen der deelhebbers worden geboekt 
met vermelding van hunne aandeelen. Na eenigen tijd 
zal de verkooper aan ieder der deelhebbers verkoopre- 
kening zenden met vermelding, hoeveel ieder van het 
verkoopsbedrag toekomt. De rekening, die wij dan ont- 
vangen, wordt geboekt op de rechterzijde; de naam van 
den verkooper boven de rekening ; achter den naam het 
woordje »Debet.*' 

S\ Kunnen wij aandeel in de partij hebben en be- 
last zijn met den verkoop. De rekening, die wij ont- 
vangen over den inkoop, wordt weer geboekt op de 
linkerzijde, naam van den inkooper er boven, waarachter 
het woordje » Credit " 

Bij aankomst der geheele partij ten verkoop worden 
de daarop vallende onkosten geboekt op de linkerzijde, 
onder de rekening van ons aandeel en goed daarvan ge- 
scheiden. Verder worden de verkoopen op de rechter- 
zijde (ook in het verkoopboek) genoteerd, daarna de pro- 
visie weer op de linkerzijde en vervolgens het netto-pro- 
venu, met vermelding, hoeveel ieder daarvan toekomt. 
Van dezen verkoop wordt den aandeelhouders rekening 
gezonden. 

4^ Eindelijk kunnen wij belast zijn met in- en ver- 
koop. De inkoop wordt geboekt zooals gezegd is in 
al. 2, de verkoop zooals in al. 3 is aangegeven. 

Kmsiersboek. Aan de linkerzijde noteert men alle waar- 
den, die de kassier van ons ontvangt, zooals : Te innen 
wissels, assignatiën, promessen, geld enz ; op de rechter- 









f_ 



I 



If 

p 

L -tt 

\f 






'i 



*■-■ 



ÏÏ 



jX 



1 






I *"• 

f 






11. 



36 

zijde alle betalingen, die hij voor ons doet, en hetgeen 
wij van hem ontvangen. 

Reederijboek, Op de linkerzijde worden genoteerd de 
onkosten ten behoeve der Reederij. Hiervan wordt bij 
*t vertrek van het schip den reeders eene nota gezonden 
met vermelding van ieders aandeel in de kosten. 

Deze verdeeling boeken wij dan aan de rechterzijde. 
Rij aankomst van het schip worden de inkomsten ge- 
noteerd op de rechterzijde, de onkosten weder op de 
linkerzijde en hiervan aan de reeders weder nota ge- 
zonden met vermelding van ieders aandeel in de netto 
opbrengst. Deze verdeeling boeken wij aan de linker- 
zijde ; ons aandeel bij de eerste en tweede boeking komt 
resp. ten laste en ten bate van >Scheepsaandeelen." 
Prima-nota. Hierin worden geboekt alle handelingen, 
waarvoor nog geen hulpboek genoemd is. 

Zoo b.v. noemden wij er geen voor wissel-handelingen, 
voor in- en verkoop van effecten, enz.; met bepaling 
echter, dat het den boekhouder steeds vrij zal staan, 
ook hiervoor hulpboeken aan te leggen. Deze prima- 
nota wordt ook vaak Memoriaal genoemd. 
. Hieronder volgen voorbeelden, waarnaar de genoemde 
hulpboeken kunnen worden ingericht, en zijn tot ver- 
duidelijking in ieder voorbeeld een of meer posten in- 
geschreven. Onder ieder voorbeeld wordt genoemd, tot 
welke journaalposten het ingeschrevene aanleiding geeft. 

K A S R O E K. 
1 Debet. Credit 



12. 



1889 








1889 




Jan. 1 


Contanten vol- 






Jan. 2 


Per P. Dekker, 




gens Inventaris. 


ƒ2000 






Utrecht 


» 1 


Aan G. Miron, 






ï 2 


» Te betalen 




Amsterdam. 


101 


40 




wissels 


» 2 


» C. Kalo, 












Rotterdam. 


1400 


01 






> 3 


» Scheeps- 












aandeelen. 


1200 






' 


y> 3 


» Effecten, 












Coupons. 


123 


50 


\ 





/•700 
913 



13 



37 



De debetzijde op de linker, de creditzijde op de rechterzijde 
van het folio. 

De linkerzijde zal aanleiding geven tot het debiteeren der 
Kassa-rekening voor de som der ontvangsten, terwfll de per- 
sonen, van wie, of de zakelijke rekeningen, ten wiens voor- 
deel wij ontvingen, ieder voor de som, achter hun naam ver- 
meld, worden gecrediteerd. 

De f 2000, — hierbij echter niet in aanmerking te nemen, 
daar de bezittingen waartoe deze ƒ 2000, — behooren in de 
prima nota worden geboekt en van daar uit worden gejour- 
naliseerd en vervolgens naar het grootboek getransporteerd. 



INKOOPROEK. 



1. 



1889 
Jan. 



Jan. 



L. JANSEN, Amsterdam, 
50 balen N. A. Katoen, 
Rruto 10000 KG. 
Tarra 4'*/e 400 » 



Credit 



Netto 9600 K.G. a/"0,39 = ƒ7488,— 
0nkosten - 112,- 



P. LEVI, Rotterdam, 
100 pakken Tabak, 
Rruto 8600 K.G. 
Tarr a 175 » 

Netto 8425 K.G. 



Credit. 



a f 11,- 



/'7600 



ƒ185350 



Uit den inhoud van dit boek zullen wij de goederen-reke- 
ning debiteeren voor de sommen der ingekochte goederen, 
waarvoor de verkoopers, die boven iedere post zijn genoemd, 
credit wordeiL 



'4 



rrj 



f 



i 



I 

1 



W^ 



'■< 



'J 






i 



b 



i < 

1 



1 



''> -^ 



.5% 



^9 



J889 
Jan. 



4 



38 



VERKOOPBOE K. 



i. 



C. TOEN, Utrecht, DcbeL 

10 balen N. A. Katoen, 
Bruto 1006 K.G. 

Tarra i% 40 » 



Netto 966 K G. 



^ /•0.40» 



K. ROMER, Schiedam, DcbcL 

20 balen Gom-Copal, 
Bruto 1380 KG. 
Tar ra 20 i> 

Netto 1360 KG. k /40.— 

Deze goederen in Gomm. van P. Carels. 



L. MOREL, Delft, Debet. 

3 kisten Indigo, 
Bruto 195 K.G. 
Tarra 55 » 

Netto 140 K.G. k /5.40 

Deze goederen in comp. met VV. Jone, Londen. 



/ 78246 



/ 544 



/1512 



Uit den inhoud van dit boek zullen wij de koopers, die 
boven iedere rekening vermeld zijn, debiteeren en hiervoor 
crediteeren T. onze goederen-rekening, 2°. goederen in com- 
missie van P. Carels; ten 3^ goederen in compagnie met 
W. Jone, Londen. 

ONKOSTEN BOEK l. 



1889 
Jan. 






1 
2 
3 

4 



Kleine Kas 

Vrachtloon, Schuitenvoerder 

Knechtsloon 

Pakhuishuur 



f 200 

- 101 

- 8Ö 

- 40 



00' 



39 

De som der betaalde onkosten wordt overgebracht naar de 
Creditzijde van het Kasboek en van daar uit gejournaliseerd. 

INKOOPBOEK BUITENLAND. 1. 



1889 
Jan. 



C. GIRONDILLE, Parijs, Credit. 

20 kisten Parelmoer 
Netto 1030 K G. a frs. 5,15 = ƒ 5304,50 

a 205 / 2587,56 
Onkosten : 
Vracht, verzenden / 30, — 
Kleine onkosten - 2,10 

f 32,10 



/•2619 



66 



Wanneer bij het journaliseeren de goederen reeds zijn aan- 
gekomen, dan wordt de goederen-rekening gedebiteerd voor 
het geheele inkoopsbedrag, om hiervoor te crediteeren den 
verküoper op MiR voor de waarde der goederen, en de on- 
kosten-rekening voor de onkosten. 

FACTUURBOEK. 1. 



1889 
Jan. 



G. LAUDICH, Keulen, 
100 pakken Tabak, 
Bruto 8650 K.G. 
Tarra 200 » 



Debet. 



Netto 8450 K.G. ^ / 11 = ƒ 1859,^ 
Onkosten ƒ 40, — 
Prov. r/o - 18,99 

f 58,99 



f 1911 



99 



Bovenstaande boeking zal aanleiding geven tot het debi- 
teeren van G. Laudich, Keulen, ZiR voor /* 1917,99 en tot het 
crediteeren der goederen-rekening voor /" 1859, onkosten voor 
ƒ 40^ — en commissie voor / 18,99. 






K 



ii>- 



40 



41 



ifc" >^ 



% 



M<' 



m 



J 



F i 



■'>> 







O 



bn 



a 



ü 



U !^ 



CO 



Q 



CQ 



UJ 



a> 



C^ 'S 
co .2 



00 






03 



O) 



8 




■:i 



<x> 



O) (M 



O) 



O) 



o 



go? .- 
N O 



bc bc 
CC > 

O) 03 .«^ _2 



o 03 









co 



£ fc« co <u 

t-. 03 00 ^ 



s^ o 

03 

03 trf 
— » 03 

^ 03 T3 



^ > 



03 



03 
03 



o 03 g .5 



bc 



bo 



03 



2 ••-> C O 
• M 03 "* 



03 



03 



,:s --. -j^ 



03 



c O 03.;;: 
ca *-»«-• a 

*-. 03 ^ 

03 ^ 
03 

bfi 



O 03 03 "^ 






03 00 



03 03 

Cm 
03 
03 



.=>^*% '. CO 



N S- 



v}H ;i3 O 



03 



t-i o t^ * 03' 

03 o "^ G bc 

o o ^ "^ 

> o 03 fc- 
^ ^ > ^3 CÖ 

3 bCi'N «^ 

O.^ C Cl 

^ cS C 

03 J3 ^ 

Ji< C3 > 

03 03 

E *-• «H CO 

^03 *^ 

> 'S 03 



H 



a 



tii 



H 



CO 



— ^ eo 



'Ö c 



iï 03 



03 



.2 S •- 



co 
co 



03 



ia 

o 03 

U'S 



42 



43 



r 



SI» 



t 









»'1 



V 



M 



hs ^ 



cc "^ 
w ?i- o 

< 
»0 en 

< -t 

^ § <ï 

PT» 

1 3 
« ?^ 

> CX 

O ==o 
a r:- •-* 

« S "^ 



?s "^ a" 

2. >r E 
a D- ö9 
<ï* c 2 

o 1-3 
Cv 3 

D3 

n 

s 
o. 

CA 






> 
Cfl 

C 

S O 

ff ?1 



cc P- 
55' 



£< 



O X- 



3 



ce 



o 
o 



cc 

o. 

cc 



O 

< 



cx 



UI 



D 

CL 

CC 

•-ï 
fD 
O 

- m' 2 

«» "^ '-» 

T I— < ;_ 

• O ^ 

H- o 

00 S ^ 

CX) ;i o 






cc 

N 



= 111^ 

cfi O O - 
cc ?^ 5- co 

Q> r* CL 
«^ P CC 



oc 

c 



,^ 00 -^l — 



O o 



oc 
er. 

tel -t-v 



cc 



o^ oc 

00 , 



I • I ^ 

co 00 
co ^ 

Ctó 00 00 Oi 
INE IQ o o» 



o o ^-^ 00 
en ü^ o o 



00 
4^ 



00 

<1 






P 








eb 



9 
o 



C3 5 

ïT cc 

o ':2 o- 



82:8§ 




^^ 



't 

cc" 

3 
< 

3* 

to 

w 

I 

p 

er 

SS 



CS 

o 
3 

p 

3 

5 

cc 



> 
o 

Cd 
o 

•-» 
o< 

CD 

P 



O 

O 

> 

03 
O 

w 



In het vorenstaande voorbeeld is aangenomen, dat wij aan- 
deel in de partij hadden en belast waren met den verkoop. 

Uit de eerste boeking op de linkerzijde zullen wij de re- 
kening ^Goederen in Vi rekening mei J. Alliance" debitee- 
ren voor / 3777,56 en crediteeren J. Alliance MIR voor frs. 
7869,92 = f 3111^b6. De inhoud der rechterzijde wordt niet 
gejournaliseerd, daar deze verkoopen in het verkoopboek 
worden ingeschreven en van daar uit worden gejournaliseerd. 
De tweede boeking op de linkerzijde geeft aanleiding tot het 
debiteeren der rekening ^Goederen in Compagnie" voor 
f 8010, — en tot het crediteeren der onkosten-rekening voor 
ƒ65,80, der provisie-rekening voor ƒ80,10, der ZiR van 
J. Alliance voor / 3932,05 en der rekening »Goederen in 
V» rekening met J. Alliance" voor f 3932,05. 

Zijn de overige gevallen, die kunnen voorkomen, goed ge- 
boekt, dan zal het den leerling geene moeite kosten, ook 
daarvan de goede journaalpost te vormen. 

KASSIERSBOE K. 
1. 



1889 
Jan. 1 

> 3 

* 5 



Aan contanten 

» te innen 

wissels 
» P. Lering 



/'2000 



1111 



01 
30407 



1889 
Jan. 5 



Per kassa, 
quit, n'. 1 
» L. Hiron, 
quit. n^ 2 



f 400 
730 



De inhoud der linkerzijde geeft aanleiding tot het debitee- 
ren der Kassiersrekening voor de som der ontvangen waarden, 
om hiervoor te crediteeren, de kassa voor het geld, te innen 
wissels voor de waarde der wissels, die wij uit de portefeuille 
aan den Kassier zonden, de rekening van den betrokkene voor 
het bedrag der wissels, die wij trokken en direct den Kassier 
ter inning gaven. Uit de creditzijde zullen wij debiteeren, de 
rekeningen der personen, aan wie wij eene cjuitantie op den 
^ Kassier gaven, om voor de som dezer waarden de Kassiers- 
' rekening te crediteeren. Het is veel de gewoonte de quitantie, 



f 



.41 

f' 



tH* 



lm*' 



;-^ 



Lt 



1 



■i 



i 






1 



'i 



1, 

Lt 



i 



K ' 









44 

die wij afgeven, over de kas te laten loopen, d. w. z. wij 
veronderstellen daarbij, dat wij deze quitantie eerst zelf in- 
nen, en brengen dan het bedrag in het debet van het kas- 
boek en in het credit van het kassiersboek, terwijl dan de per- 
soon, aan wien wij de (fuitantie afgaven, in het credit van 
het kasboek komt. 

In dit geval volgt uit de rechterzijde van het kassiersboek 
geen journaalpost, daar de kassiersrekening dan reeds uit de 
linkerzijde van het kasboek is gecrediteerd. 



1. 



REEDERIJBOEK. 
Stoomsch. ïHendrina Gerarda", naar Batavia. 



1889 
Jan. 2 



Onkosten : 
Gage Kapitein 
1 Equipage 



overig 



personeel 
Kleine onkosten 



Apr.21 



/ 1400 
6300 

1800 

7 



/9507 



1889 
Jan. 3 



20 



20 



G. V. Zetten 
L. Peter 

C. V. Vliet 

D. Dirks 
G. Mooi 
L. Praal 
D. Klist 



V: 
V; 
V 



10 

1* 



V; 



!• 



/2600 
1300 
1300 
1300 
1300 
1300 
1300 



Scheepsaand. */!• 2600 






1* 



G. V. Zetten 
L. Peter 
Cv Vliet 
D. Dirks 
G. Mooi 
L. Praal 
D. Klist 
Scheepsaand. Vio 



/ 



Vi. 
Vi. 
Vi0 
Vi 



190144 
950|72 
95072 
95072 
95072 
95()|72 
950172 

190144 




Apr. 15 Vracht goederen 
^ 17 Passagegelden 



/'13000 



/ 9000 
4000 



/■13000 



45 

Uit de rechterzijde van het kasboek, waar de uitgaven 
voor uitrusting zijn genoteerd, zal de Reederij-rekening ge- 
debiteerd worden voor de som der betaalde onkosten. De 
linkerzijde van het Reederijboek geeft dan geene aanlei- 
ding tot journaliseeren. Uit de rechterzijde van het Ree- 
derijboek debiteeren wij ieder der reeders en ons aandeel 
voor ieders aandeel in de onkosten, om voor de som daar- 
van de reederij-rekening te crediteeren. De verdere inhoud 
op de rechterzijde van het Reederijboek wijst de ontvangen 
vracht- en pasagegelden aan. Deze zijn ook genoteerd aan 
de debetzijde van het kasboek en zal dus van die debetzijde 
af de Reederij-rekening worden gecrediteerd. De verdere 
inhoud op de linkerzijde geeft aanleiding tot het debiteeren 
der Reederij-rekening voor de ontvangen som, om hiervoor 
te crediteeren de rekeningen der Reeders en onze scheeps- 
aandeelen-rekening, ieder voor het toekomende deel. 

De inhoud van de Prima- Nota wordt gejournaliseerd op 
dezelfde wijze als die van het memoriaal 

Is de inhoud der nu genoemde hulpboeken op de voor- 
schreven wijze in het journaal overgebracht, dan gaan alle 
werkzaamheden omtrent transporteeren naar het grootboek, 
voorbereidende werkzaamheden, proefbalans, inventaris, ba- 
lans, winst en verlies, hun zelfden gang. 



Hoofdstuk VII. 

Toepassing van het geleerde. 

Hieronder volgen nu eenige memoriaalposten en onder ieder 
post de daaruit ontstaande journaalpost. 

De leerling leze nu eerst de memoriaalpost, bepale dan welke 
persoon of zaak gedebiteerd en gecrediteerd moet worden, en 
ziet dan of deze bepaling met de opgegeven journaalpost strookt. 

Mocht dit niet het geval zijn, dan leze hij nog eens na, wat 
omtrent de rekeningen gezegd is, om het daarna met den 
opgegeven journaalpost eens te woorden. 

Het kapitaal, waarmede ik mijn' handel begin, bestaat uit: 



ï' 



i 



f. 









46 



47 



m 



, I 



I 



M 



'-■i 

ii 



y 



i 



«, 



i?i 



^9 



Geld . 
Goederen : 



f 3000.—. 



100 pakk. tabak f 1720.—. 
40 kr. suiker - 3200.—. 



f 4920.—. 



Effecten : 

f 3000.- 2Va •/. N.W. Sch. u 76 % - 2280.—. 
Wissels : 

1 wiss. op Vlaer & Kol, Utrecht - 400—. 

Journaalpost. 
Kassa. 

voor cont. bij het begin mijner zaak f 3000.—. 
Goederen : 

voor 100 pakk. tabak f 1720.--. 
» 40 kr. suiker - 3200.—. 
Effecten : 

/'3000.^2Vi%N.W.S. - 2280.—. 
Wissels in Holl. geld: 

/ 400.— Vlaer & Kol - 400.- . 

aan Kapitaal 

voor mijn zuiver vermogen 



f 10600.—. 



/ 10600.—. 

Ter inning gezonden aan den Kassier den wissel op Vlaer & Kol. 

Journaalpost. f 4(X) , 

Kassiersrekening. 

voor 1 wiss. op Vlaer & Kol f 400.—. 

aan wissels in Holl. geld 

voor 1 wiss. op Vlaer & Kol f 400. — . 

Verkocht aan G. Jansen, Amsterdam, op 3 maanden: 



20 pakken tabak 
Onkosten verz. 

Journ. post. 

G. Jansen, Amsterdam. 

20 pakken tabak 

aan Goederen: 

20 pakken tabak 
> Onkosten 

voor verzending 



f 360.—. 
- 14.—. 



f 374.—. 



f 374.-. 



r 360. 
- 14.- 



Gekocht van G. Rhodé, Parijs, 

1 baal zijde frs. 6100 i 47.80 

Journ. post. 
Goederen. 

voo r 1 baal zijde f 2915 80 
aan G. Khodé, Parijs, M|R. . 

voor 1 baal zijde frs. 6100 



f 2915.80. 



f 2915.80. 



f 374.—. 



Ontvangen van G. Jansen, Amsterdam, tot voldoening van 
het door hem verschuldigde 

1 wissel op de Crediet-Vereeniging te Rotterdam f 374. — . 

Journ. post. 

Wissels in Hollandsch geld. 

voor 1 wissel op de Credit- Vereeniging 

per 1 April / 374.—. 

aan G. Jansen, Amsterdam, 

voor 1 wissel per 1 April 

Verdisconteerd bij de Nederlandsche Bank den 
wissel op de Credit- Vereeniging 

af 3 md. disc. a 4 % ƒ 3.74. 

Ontvangen van de Nederlandsche Ban k ƒ 370.26. 

Journ. post. 

Kassa, 
voor ontvangen f 370.26. 

Interest 
3 m d. disc. a 4 •/• f 3.74. 

aan Wissels in Hollandsch geld 

1 wissel Credit- Vereeniging per 1 April 



/•374.~. 



f 374.—. 



Verkocht aan P. Pierre, Brussel, 

1 baal zijde 
Journ. post. 
P. Pierre, Brussel Z/R 

1 baal zijde 

aan Goederen : 

1 baal zijde 



f 2980.—. 



f 2980.—. 



/•2980.-.. 



J' 



i- 



^»■■l 



^- 



r 



ft» 



ÏÏ 



i 






k 4 

y 



>' 



KI 






L' i- 



48 



Verkocht aan G. Dekker, Arnhem, 
80 pakken tabak 
Betaald onk. verzending 

Journ. Post. 

G. Dekker, Arnhem, 
8 pakken tabak 
aan Goederen: 

80 pakken tabak 
aan Kassa, 

betaalde onkosten 



/ 1493.-. 
f 53—. 



f 1546.—. 



f 1546.—. 



f 1493.-. 
f 53.-. 



Geconsigneerd aan J. Mill, Londen, om voor 
myn rekening te verkoopen 

40 kranj. Java-suiker f 3200. — . 

Onk. bij verzending f 103. — . 



f 3303.—. 



Journ. post. 

Java-suiker in consignatie onder 
J. Mill, Londen, 40 kr. Java-suiker 
aan Goederen : 

40 kr. Java-suiker 
aan onkosten: 

voor onk. bij verzending 



f 3303.—, 



f 3200.—. 
f 103.-. 



Verkooprekening ontvangen van J. Mill, Londen, over voor 
mijn rekening verkocht: 

40 kranj. Java-suiker. 
Netto prov. £ 291.15.— a f 12.— f 3501.—. 



Journ. post. 

J. Mill, Londen, MjR £ 291.15 
aan Java-suiker in consig- 
natie onder J. Mill, Londen, 



f 3501.—. 



f 350L— . 



Getrokken op P. Pierre, Brussel, ter voldoening mijner 
vordering. 

een wissel frs. 6208.33 k f 48.— f 2980.—. 
Deze wissel ter incasseeriog gezonden aan den Kassier. 



49 

Kassiersrekening. 

voor 1 wissel op P. Pierre, Brussel, /2980.— 
aan P. Pierre, Brussel, 

voor mijn traite f 2930 — . 

Gekocht van P. Steamer, Rotterdam, 

Vt aand. in de brik >Atlas" f 3000.—. 

Over deze bodem word ik toL boekhouder benoemd. 
Journ. post. 

Scheepsaandeelen. 

voo r Vs aand. » At las*' f 3000.— 

aan P. Steamer, Rotterdam. 

V.aand. .Atlas'' / 3000.-. 

Betaald voor uitrusting der brik > Atlas", voor de reis 
naar New-York f ^^^_ 

Journ. post. 
Reedery. 

^ï* bet. uitrusting f 1790,— 

aan Kassa. 

voor betaald ĥ 1799^ 

Ontvangen voor vracht bij de terugkeer der brik »Atlas"* 

Journ. post. f 5030.—. 

Kassa. 

^r ontvangen f 5030. 

aan Heederij. 

ontvangen vracht ĥ f^q^q 

Het batig saldo der Reederijrekening bedragende f 3240 — 
overgebracht op de rekening der reeders. ' ' 

Journ. post. 



Reederij. 

voo r netto provenu 



aan A voor Va aand. 



f 3240.— 



B 
C 
D 
E 
F 
6 












Scheepsaandeelen voor ons Va aand. 



f 405.— 

- 405.— 

- 405.— 

- 405.— 

- 405.- 

- 405.— 

- 405.— 

- 405.-. 



t' 



f?" 



N 



k: 



fet" 






i 



I 



"1 



U'^' 



M 



1 






LH 



Ui 



Gedeponeerd bij den Kassier 
Journ. post. 

Kassiersrekening 

voor ged. bij den Kassier 



ƒ 3600.-. 



/' 3r)00.—. 



aan kassa 



voor betaald 



/' 3600.—. 



Ontvangen van P. Garoli, Napels, om voor zijn rekening 
te verkoopen : 

20 seroenen amandelen. 

Het bovenstaande geeft nog geen aanleiding tot journaal 
post, wordt toch deze ontvangst pro memori in het memo- 
riaal aangeteekend. 

Verkocht aan G. Serano, Amsterdam, van de partij be- 
hoorende aan P. Garoli, Napels, 

5 seroenen amandelen 
en aan P. Levi, Rotterdam, 

15 seroenen amandelen 

Journ. post. 

G. Serano, Amsterdam, 

5 seroenen amandelen 
P. Levi, Rotterdam, 

15 seroenen amandelen 



/• 314.—. 

f Q-Q'~' / 1234.-. 



f 314.-. 
f 920.—. 



aan Goederen in comm. van P. Garoli, 

voor 20 seroenen amandelen f 1234.—. 

Verkooprekening gezonden aan P. Garoli, Napels, over 
voor zijn rekening verkocht 

20 seroenen amandelen, 

Bruto provenu / 1234. — . 

Onkosten /' 60.—. 

Provisie IVa •/. f 18.51. / 78.51. 

Netto provisie /" 1155.49. 

.lourn. post. 

Goederen in commissie van 

P. Garoli, Napels f 1234.—. 



aan onkosten 

voor 

aan provisie 

voor 



f m-. 

f 18.51. 



51 

aan P. Goroli, Z/R 

netto provenu 20 seroenen amandelen ƒ 1155.49. 

Geaccepteerd de traite van P. GaroH, ter voldoening 

zijner vordering /* 1155.49. 

Journ. post. 

P. Garoli, Napels, 

. zijn traite pr. heden f 1155.49. 

aan te betalen wissels, 

voor geaccepteerd traite P. Garoli /" 1155 49. 

Betaald aan Werlheim en Gomperts, de geaccepteerde 

traite van P. Garoli, Napels, /' 1155.49. 

Journ. post. 

Te betalen wissels. 
traite P. Garoli 



aan kassa 



voor betaald 



/• 1155.49. 

f 1155.49. 



Afgegeven aan de volgenden mijn quitantiën op den Kassier : 



Aan A quitantie no. 1 






B 
C 
D 

E 
F 

G 






2 
3 
4 

5 
6 

7 



/405.- 

- 405.- 

- 405.— 

- 405.— 

- 405.- 

- 405.- 

- 40.5.- 



Journ. Post. 



f 2835.—. 



A quitantie no. 1 



B 

C 

D 

E 

F 

6 » 
aan kassiersrekening 
Gekocht van Gh. Nöwe, Ghristiania, 
25 ton levertraan kr. 1985.96 a 65.96 



3 

9 



2 
3 

4 
5 
6 
7 



f 405.—. 

- 405—. 

- 405.—. 

- 405 — . 

- 405.—. 

- 405.- . 

- 405.-. 



f 2835.—. 
f 1310.— 



r 






^■ 



\< 



!?t' 



VT: 



^ci 



'*r 



¥ 






0. ' 



t 



!^-J 















Journ. post. 

Goederen, 

25 ton levertraan 



f 1810.-. 



aan Gh. Nowe, Christiania, 

M/R., Kr. 1985.96 f 1310.— 

Gekocht van de Amsterd. Bank en aan haar 
betaald, een wissel op de Christlania-Hank te 
Christiania, groot Kr. 1985.90 a / 65.96 f I.SIO.— 

en aan Ch. Nowe geendosseerd. 
Journ. post. 

Ch. Nöwe, Christiania, 

M/R, Kr. 1985,96 a ƒ 65 96. f 1.310,— 

aan kassa 

voor betaald f 1310,— 

Rekening ontvangen van P. König, Berlijn, over 

100 balen peper, ingekocht voor gezamen- 
lijke rekening met J. Mill, Londen, en mij en aan 
J. Mill, Londen, ten verkoop gezonden. 

100 balen peper Rm. 2460.— 

mijn Vs deel bedraagt Rm. 820. — 

a f 0,.59 = f 483.80 
Journ. post. 

Goederen in Va rekening met P. König en J. Mill, 

mijn Vs in 100 balen peper f 483.80 

aan P. König, Berlijn, M R. 

Rm. 820.- f 483.80 

Verkooprekening ontvangen van J. Mill, Londen, 
over verkocht voor gezamenlijke rekening met 
P. König en mij, ieder voor *i3. 
100 balen peper, 

Netto prov. ^ 126. — .— . 

mijn *;$ bedraagt ^ 42. — . — . 

a f 12.- 
Journ. post. 

J. Mill, Londen, MR. 

^ 42.-.—. ƒ 504.-. 



f 504.-. 



ĥ 503.16 



53 



aan Goederen in 's rekening 

met P. König & J. Mill, ƒ 504.—. 

Ontvangen van J. Mill, Londen, het door hem 
verschuldigde in een wissel op de Amsterd. Bank. 
* 42 a f 11.98 

Journ. post. 

Wissels in HoU. geld. 
voor 1 wiss. Amst. Bank f 503,16. 

aan J. Mill, Londen, M|R. 

voor 1 wiss. Amst. B. £ 42.—. — . 
Geaccepteerd de traite van J. König, Berlijn, ter voldoe- 
ning zijner vordering, groot Rm. 820 

Rm. 820 a 169,49 = f 483,80 

Journ. post. 

J. König, Berlijn, M/R 
Rm. 820 



/• 503.16 



f 483,80 

aan Te betalen wissels 

voor 1 traite f 483,80 

Betaald met mijn quitantie op den kassier de geaccepteerde 

traite aan J. König, Berlijn f 483,80 



Journ. post. 

Te betalen wissels. 

voor l traite 

aan kassiersrekening 

mijn quitantie 



/ 483,80 



f 483,80 

Hier volgen nu ecnige handelingen, gebcekt in memoriaal 
ter journaliseering in het journaal en transporleeren naar 
het grootboek. 

Vervolgens zoekt de leerling op de verklaarde wijze winst 
of verlies. 

Ter bepaling of zijn arbeid goed was, wordt achter de 
memoriaalposten opgegeven de proefbalans, vervolgens de 
inventaris met eene aangenomen waarde der bezittingen en 
schulden en daarna het saldo winst of verlies. 

Blijkt het, dat zijn werk goed was, dan past hij het ge- 
leerde toe omtrent overdracht van dit saldo en van dat der 
Balans, om vervolgens de rekeningen weder te openen. 



ï 



k 



^rJ 



f?- 



'4-- 



\i 



i 



i?i 



^' 



H 



\t* 



¥ 



<■• 



[t I 

1^ 



m 






> ^ 



i:- 






I 



> + (^ 



54 
Govda, 1 Januari 188S. 



Het kapitaal, waarmede ik mijn handel 
begin, beslaat uit : 
Geld: 

Goederen: 25 bn. rijst 

50 bn. koffie 

30 kranj. suiker 

V» kisten thee 
Effecten: ƒ4000 3 % N.W.S. a 89 % 

Scheepsaandeelen : ^^^^^ ^ "^d. 

*li aand. Bark »Hendriena Gerarda" 



3 



f 450 

- 3400 

- 2430 

- 210 
f 35öü 

40 



fB086O 



Verkocht aan J. Groote, Amsterdam, 
per 3 mnd. 

5 bn. rijst 

Onkosten bij verzenden 
4 



f 103 
13 



40 
12 



- 6400 

- 3600 

- 3700 



41640 



30 



'M) 



Verkocht aan P. Gregorgi, Rotterdam, 
per 3 mnd , 15 kranj. Java Suiker 
V* kist thee 

Betaalde onkosten bij verzending 
4 



/■ 1260 
117 
f lóll 
24 



—1/ 116 52 



Ob 



Gedeponeerd bij de Kasvereeniging, 
Amsterdam 

—5 . 



f 1401 



05 



Ontvangen van J. Groote, Amsterdam, 
ter voldoening mijner vordering een 
wissel op de Amsterd. Bank, per 3 mnd. 

7- 



Gekocht van J. Bunge, Rotterdam, 
per 3 mnd , 50 bn. N. A. katoen - 

Onkosten 



Verkocht aan P. Levi, Utrecht, op 
promesse van 3 md., 25 bn. N. A. katoen 

Onkosten 



Promesse ontvangen. 



Promessezegel 



f 7330 
140 



79 



3000 



f 116 



f 3700 
- 109 



f 3809 
L 



{ 7470 



52 



79 



80 
80 



f 3811 



80 



55 



Gouda. 10 Jamiari I88S. 



Verdisconteerd bij de Ned. Bank de 
promesse van P. Levi, per 8 April 

af 90 dg. disc a 4°/o 
Ontvangen van de Ned. Bank 



12 



f 38 
- 3773 



12 

68 



f 3811 



Verkocht aan J. Matthes, Amsterdam 
/•3000,- 3 X N. W. Sch. a 89 V, % 

rente 4 md. 11 dg. 



12 



f 2685 
32 



Ontvangen van .1. Matthes, Amsterdam 
Dit bedrag bij de kasverg. gedepo- 
neerd 



13 



75 



f 2717 



80 



75 



f 2717 



75 



Rekening ontvangen van J. Mill, Lon- 
den, over voor mijn rekening in con- 
signatie gezonden aan P. Brede, Parijs 
100 kranj. Java Suiker 
Onkosten 

Vracht, uitklaren enz. 



prov. 1 °/o 

a ƒ 12,- 



14 



£ 750 9-4 
20-3 



£ 770-9-7 
- 7-14-1 



£ 778 3-8 



f 9338 



20 



Gekocht van J. Arnold, Amsterdam 
40 pakk. tabak 

Onkosten 



16 



/' 710 
- 30 


— 


1 
ƒ 740 







Factuur gezonden aan J. Bumer, Ber- 
lijn, voor aan hem verkocht: 



40 pakken tabak 



Onkosten 



prov. 1 Vi ''/o 



f 



740 

80 



/ 



820 
12 



30 



f 832 



30 



•♦^ 



1^ 



'S 



X- 



p'. 






W 



UJ 



^'. 



u- 



56 



7 ' 






t 









k" 






*- 



1 



/•ca 

1^ ^ 



Gotfrfa, 18 Januari IKSS. 



Betaald aan J. Arnold, Amsterdam, 
met mijn quitantie op de Kasvereeniging 

Verkocht aan J. Karo, Amsterdam, 
per 3 maanden. 

25 bn. koffie 

Onkosten 
■ 19 



Ontvangen van J. Bumer, Berlijn, ter 
voldoening mijner vordering, een wissel 
op de Amsterdamsche Bank 

Deze wissel verkocht aan L. Jore, en 
het bedrag ontvangen. 

20 . 



f 1780 

20 



f 740 



09 



f 180000 



Gekocht van v. Dantzig & Go., Rot- 
terdam, een wissel 

£ 780.—, Londen k f 12,01 

Dit bedrag betaald en deze wissel ter 
voldoening mijner schuld geremitteerd 
aan J. Mill, Londen. 

' 21 _«. 



f 832 



30 



f 9367 



Verkocht aan P. Alva, Toledo 
25 bn. koffie 

Onkosten verzenden 

Over dit bedrag een wissel getrokken 

groot Ps. 814,78 ^ / 230.- 

en dezen wissel aan de Kasvereeniging 

geëndosseerd. 

23 . 

Gekocht van J. Mirandole, Lijon, per 
3 md. 

4 balen zijde fr. 

Onkosten - 



80 



f 1760 
114 



25 



h f 47,80 



25030 
940 



25970 



03 



03 



f 1874 



f 1874 



Geaccepteerd de traite van J. Miran- 
dole, Lyon, ter voldoening zijner vorde- 
ring, per 3 md. 

frs. 25970,03 a 209 



/'12413 



67 



fl 2425 



85 



57 



Gouda, 'J7 Januari J8S8. 



Ontvangen uit Batavia van Pierre & Co. 
factuur over 

50 bl. Banca-tin, Ind. 

Onkosten » 

Ind. 

k pari 
Waarde 27 Maart. 

29 

Ontvangen van J. Mill, Londen, om 

voor zijn rekening te verkoopen 
100 kranj. Java Suiker 
Pro memori 

31 



Betaald onkosten gedurende deze 
maand 

Op«j:enomen voor particulier gebruik 



f 1520 
90 



ƒ uno 



f 180 
100 



ƒ 1610 



f 280 



t-K 



» 









/ Febrmri 1888. 



Verkocht aan P. Karels, Schiedam, 
van de parlij Java-Suiker van J. Mill, 
Londen, 

50 kranjangs 

Betaalde onkosten 

' ' 3 



Ontvangen van P. Karels het door 
hem verschuldigde in een quit. op de 
Associatie-Cassa 



o 



Verkocht aan P. Oli, Dordr., van de 
partij Java-Suiker van J. Mill, Londen, 
50 kranjangs 

Onkosten 
■ 6 

Verkooprekening gezonden aan J. Mill, 
Londen, over de voor zijn rekening ver- 
kochte Suiker; Bruto prov. 

Onkosten / 290,— 
prov. 1 °/o - 80,25 

i '> l i Netto provenu 



f 4020 
112 



—;ƒ• 4132 



ƒ 4005 
70 



f 4132 



/•4075 



/•8025 
- 370 



25 



/7654 



75 



1^' 



é 



¥ 






•^ 



'>.-'< 






k ! 









\ 



J 



58 



Gimda. O Fehruan fSlK^. 



* 

Verkocht aan P. Caroli, den Haag, 
per 2 mnd. 

1 baal zijde 

11 



Geaccepteerd de traite van J. Steamer, 
Londen, voor rekening van J. Mill, 
Londen 



13 



Rekening ontvangen van J. Mill, Lon- 
den, over door hem voor gezamenlijke 
rekening met mij ingekochte 
300 kranj suiker 

Onkosten 

Prov. 1 % 

mijn Vi bedraagt 
il f 12 
Deze suiker ten verkoop ontvangen. 

U 



£ 1434,-,- 



Verkocht van de partij suiker behoo- 
rende aan J. Mill, Londen en mij, aan: 
G. Dekker, Amsterdam, 
100 kranjangs 
en P. Runde, Amsterdam, 

200 kranjangs 
16 



£ 2800,-,- 
40,-r 
^ 2840, ,• 

28,-,- 



ƒ 3203 



f 7654 



75 



£ 2868.-,- 



/• 12600 
25200 



/17210 



40 



A37800 - 



Verkooprekening gezonden aan J Mill, 
Londen, over verkocht voor rekening 
van hem en mij 

300 kranj. Java suiker 

Br. prov. 
Onkosten f 1400,— 
prov. 1 % > 378,— 



Is voor J. Mill Vi / 18011, 
1 > mij V« - 18011 — 



Per 16 Maart. 



/' 36022,— 



/37800 
- 1778 



/'36022 



59 



Gouda, 17 Fehruaii 1888, 



Geremitteerd aan J. Mill, Londen, voor 
mijn rekening £ 1400,-,-, a /* 12 

Deze wissel gekocht van Gerner & Zn., 
aan hen per kas betaald. 
18 



Gekocht van J. Walestein & Go., 
alhier, 

/' 3000 2V, *io N.W.S. a 76 \ 
rente 1 md. 17 dg. 



Prov. 



1 o 
8 o 



- 20 



/2280 



/ 2289 



o 

o 



/'16800 



89 



«9 
75 



f 2293 



64 



Belaald aan J. Waleslein & Co., 
alhier met mijn quitantie op de Kasver- 
eeniging te Amsterdam 

met contanten 
— 21 



Verkocht aan P. Stoner, Liverpool, 
per 21 Maart 

2 balen zijde 

Onkosten 
22 



/2000 
- 293 



64 



/•2293 



64 



ƒ6400 
- 101 



Getrokken op P. Stoner, Liverpool, 
oleigen een wisse^ groot 

£ 541,15,- a f 12 KR, per 21 Maart 

— 23 — 



ƒ6501 



/•6501 



Verkocht aan O. George, alhier, een 
wissel op Londen per 21 Maart 

£ 541,15,— a f 12,01 

Waarde 23 April. 
. 25 , 

Gekocht door lusschenkomst van den 
makelaar K. Jolles, van K. Pole, Am- 
sterdam, 

1 huis op de Burgwal, 

Wijk A no. 44 

Onkosten 
- 27 



ƒ7500 
- 80 



ƒ6506 



ƒ 7580 



41 



Ontvangen van G. Dekker, Amsterdam, 
ter voldoening mijner vordering 



/•12600 



i 



.- T 






i- 




I ^v 



■ *^ 



%■ 



^\ 



IHI 



[. ■ i 



'i" \ 



W I 

[^ 
'f 

t 

r ! 






60 



Gouda ^ Februan 1888. 



Betaald aan K. Pole, Amsterdam, het 
inkoopsbedrag van mijn huis 

28 



Verkocht aan G. Sanders, Leiden, per 
1 maand 

1 baal zijde 

Onkosten 

28 



f 7580 



f 3150 
14 



Ontvangen van P. Oli, Dordrecht, ter 
voldoening mijner vordering 

28 



Betaald aan K. Verder & Co., de ge- 
accepteerde traite van J. Steamer, Londen, 

28 



f 3164 



/' 4075 



Betaalde onkosten gedurende deze 
maand 
Opgenomen voor particulier gebruik 

i Maart 1888, 



f 1140 
- 100 



f 7654 



/O 



f 1240 



Betaald aan P. Loosjes, voor repara- 
tiekosten aan mijn huis 

1 : 



In kas genomen 

4 coup. N. W. S. 3 * o a 

7 



Afrekening ontvangen van P. Brede, 
Parijs, over voor mijn rekening verkocht: 
100 kranj. Java-suiker 

Bruto prov. frs. 
Onkosten frs. 620, — , 
Prov. 1 "c * 222,39, 



Netto prov. frs. 
a /' 48.— 



y 



/ 14 



22238 

842 



2i;sm) 



85 



f 450 



f 59 



40 



85 

39 
46 



fi0210 



Verkocht aan Grone & Go., Amster- 
dam, per 2 mnd., 10 bn. N. A. katoen 
en aan G. Visser, Rotterdam, per 2 mnd. 
*'> kisten thee 



/ 1580 
130 



— 1/ 1710 



30 



61 



(inuda 10 Maart i888. 



Getrokken op P. Brede, Parijs, en 
aan de kasvereeniging geëndosseerd, een 
wissel frs. 21396,46 

a / 48,- 
12 



Rekening gezonden aan J. Mill, Londen, 
over ingekocht in gemeenschappelijke 
rekening met hem, van Charle & Co., 
Amsterdam, per 12 April 
100 bln. koffie 

Onkosten / 109,10 
*)prov. i"o - 67,30 



Is voor ieder 'ii 
Deze goederen ten verkoop gezonden 
aan J. Mill. 



14 



ƒ1027030 



ƒ 6730 
176 



40 



/ 6906 



40 



f 3453 



Ontvangen uit Batavia, volgens factuur 
d.d. 27 Januari 

50 bn. Banca tin 

Onkosten 
16 — 



/'1610 

- 84 



/'1694 



20 



Geremitteerd aan J. Mill, Londen, voor 
zijn rekening £ 1213-3 gekocht a ƒ 12,— 
en betaald met contanten 

en met mijn quit. op de Kasverg. 



f 4557 

-10000 



17 



Ontvangen van den Boekhouder der 
»Hendriena Gerarda", het mij toekomende 
der ontvangen inkomsten 

af onkosten 



— 18 



In de vergadering van reeders der 
»Hendriena Gerarda", word ik tot boek- 
houder benoemd. 



f 600 
- 110 



80 



/•14557 



80 



f 490 



•) Bij uitzondering is hier prov. berekend over f 6730.—; bijna altijd 
wordt deze echter bij inkoop berekend, over de inkoopsom verhoogd met 



de onkosten. 






» 



i^' 






Ar? 



4- 



r'v,' 



'V 



w 



1"^ 



h 

1-""-- I 



«0^ 






's' i 



11 

1^ 



62 



Gouda 21 Maart 1888. 



Ontvangen van P. Runde, Amsterdam, 
ter voldoening mijner vordering 
Contanten 

zijn quit. op de Kasverg 
Deze quit. bij de Kasverg gedeponeerd 
. 22 



Gekocht van T. Carels & Go., Amster- 
dam, per 1 mnd. 

10 kisten Gom. Damar. 

Onkosten 
— 23 



Betaald voor rekening der reeders aan 
uitrustingskosten der »Hendriena Gerarda" 

— 23 

Verkooprekening ontvangen van J. Mill, 
Londen, over door hem voor gezamen- 
lijke rekening verkochte 
100 balen kofüe 

Br. prov. ^ 610,4,9 
Onkosten Jt 14,2,- 

20,4,- 




Prov. ric » 6,2,- 



£ 590,-,9 



24 



mijn *t bedraagt £ 295.- ,5 
h f 12,01 



ƒ 3543- 



Verkocht aan P. Kleine, Amsterdam, 
per 1 mnd. 

10 kisten Gom-Damar 

Onkosten 

25 



/ 680— 



Ontvangen huishuur 
26 ■ 



/ 720 



i^ 



3C 



Ter inkasseering gegeven aan de Kas- 
vereeniging, mijn quituntiën op: 
J. Gregorgi, Rotterdam, 
P. Caroli, den Haag 
G. Sanders. Leiden 

26 

A Deposito geplaatst bij de Twentsche 
Bank, Amsterdam, a 4*^0 



/ 1401 05 

- 3203 — 

- 31641- 



f 776805 



/ 6C00i- 



63 



Govda, 30 Maart iSS8. 



Betaalde onkosten gedurende deze 
maand 
Opgenomen voor particulier gebruik 

31 



f 980 
100 



Debiteeren goederen voor onkosten, 
geboekt op de onkostenrekening 



31 



Crediteeren kasvereeniging voor kas- 
siersloon 



31 



Crediteeren Particuliere rekening voor 
3 mnd. interest over 't handelskapitaal 

/ 44640.30 a 4 \ 



31 



Crediteeren voor intrest in rekening- 
courant 

J. Mill, Londen, Z/R 
Pierre & Co., Batavia, M/R Ind./0,53 
J. Mill, Londen, M'R £ 1-3-1 
31 — ' 



Debiteeren voor interest van 't gebruikte 
kapitaal 

Goederen 

Effecten 

Scheepsaandeelen 

Wissels 

Goederen onder P. Brede 

Goederen Vi Rekening met J. Mill, 

Huizen 



/1080 



/ 130 



/ 38 



/ 44640 



272 

053 

L385 



f 17 




11 



iO 



/ 24493 



Zijn deze memoraalposten goed gejournaliseerd en over- 
gebracht in het Grootboek, dan moet men de volgende proef- 
balans verkrijgen : 



fe^ 






l\ 



i 






r 



r 



^^^ 



w 









'f 



1^ ' 



U 



PROEFBALANS. 



o 
o 

o 



1 



Namen 

der 

Rekeningen. 



Kassa 

Goederen 
H Effecten 

4 Scheepsaandeelen 

5 Kapitaal 

6 Div. Debiteuren 

7 Onkosten 

8 Kasvereeniging 

9 Wissels holl. geld 

10 Div. Crediteuren 

11 Interest 

12 Goedr. o/P. Bredeé 

13 J. Mill M/R. 

14 J. Bumer Z/R. 

15 Provisie 

16 J. Mirandole M/R 

17 Te betalen wissels 

18 Pierre & Co , M/R. 

19 Particul rekg. 

20 Goedr. van J. Mill 

21 J. Mill Z/R. 

22 Goedr. in Vi met 

J. Mill 

23 Goederen in Comp. 

24 P. Stoner Z/R. 

25 Wissels vreemd geld 

26 Huizen 

27 P. Brede, M/R 

28 Goederen Buitenl. 

29 Reederij 
301 Deposito Ü/G. 

Twent B 

Totaal / 



Tellingen. 



Debet, 



Credit. 



/•6684268/'5916004r 7682164 



2972063 
59 1 659 
3846|29 

6734582 

233811 

4083010 

3i)30l2ü 

10(i1H6i 

501J62 

930l!8« 

297 1 1 1- 

13230 



1242585 



24()0340 
2777115 

600 



S a 1 d o's. 



Debet. Credit. 



765475 

300 
8025 
2566575 

2066958 
37800 

6501 

6501,— 

8060 96 
1027030 

1610 
720 



416403q 

56()09i32 

2577|ll 

127/81 11 

381180 

255031^5 

244,93 

10270130 

2656245 

83230 

53785 

124136 

20080|60 

161053 

446401 

8025;— 

2566847 



21554201 

37800 

6501 — 

6506i41 

301— 



511723 
313044 
29 



3246 

10736 

28051 
118 

256 

3148 

12 



50 



ƒ44640,30 
239 — 



99 
46 

69 

55 



18 



6000— 



42402507 



1027030 
1610 



803096 



720 



14889 
878 

537 

12425 
1610 



79 
46 

85 

85 
53 



14640 



884 



5 



72 



62 



41 



42402507 



6000 



7626093 



7626093 



65 



Inventaris. 
Bezittingen (Activa) 
Geld : 

Goederen: 15 bn. rijst f 280, — 

15 kr. suiker - 1223,— 

15 bn. katoen - 2330,— 

50 bl. tin - 1700,— 



Effecten : 

/ 1000 3 ^ N. W. Sch. a 89 ^ /890,— 

rente 30 dg. - 2,50 



/ 892,50 
/3000 2«', \ N. W. S. a 76V* 7o/2295,— 

rente 3 md. - 18,75 

"-2313,75 

Scheepsaandeelen : 

'/• aand. Bark Hendrina Gerarda 

Div. Debiteuren. 

J. Karo, Amst. per 18 April / 1800,09 

G. George, alhier per 23 April - 6506,41 

Grone & Co., Amst. 9 Mei - 1580,— 

G. Visser, Rotterdam, 9 Mei - 130, — 

P. Kleine, Amst. 24 April - 720,— 



Kasvereeniging : 

Wissels in Hollandsch geld. 
1 wissel Amsterd. Bank 5 April 
Interest: 

Rente van Crediteuren. 
8 d. van / 7470,79 / 6,64 
13 . » - 6730,— - 9,72 
23 . » - 689,- - 1,76 



Rente van te bet. wissels 
» » Deposito U/G 



/ 18,12 

- 35,90 

- 2,67 



f 7682,64 



. 5533,- 



3206,25 
3700,— 



10736,50 
28051,99 

116,52 



56,69 



Transporteere . . / 59083,59 



5 



^ 



'f 



f 



f. r 

4- 

/ 







Ü» 






•-Z' 



^1 



i 









Ni. 



¥ 



r 1 



VJ 

i 






^ 



t 

< 






.1 



-1 ■ 

}■ 



^1 



--^ï- 



66 



Transport , 
J. Mill, Londen MiR £ 201,9,8 u / 12,—. 
Huizen : 

1 huis op de Burgwal 

Reederij 

Deposito UKi 



Schulden (Passiva.) 

Onkosten nog te betalen 

Crediteuren : 
J. Bunge per 7 April 
Charle & Co. per 12 April 



/ 7470,79 
- 6730,— 



'T. Carels & Co. per 22 April - 689, 



Interest van Debiteuren: 
19 d. van / 1800,09 

24 » » - 6506,41 
40 » . - 1580,— 
40 > » - 130,— 

25 » » . 720,— 



/ 3,80 

- 17,35 

- 7,02 

- 0,58 
" 2,- 



Van te innen wissels 
Te betalen wissels; 
1 per 25 April 

Pierre & Co., MjR Ind. / 1610,53 u pari 
J. Mill, Londen ZjR 

Totaal der bezittingen 

» > schulden 
Zuiver vermogen 



/ 59083,59 

- 3137,80 

. 8000,— 

- 720,— 
. 6000,— 

ƒ 76941,39 
/ 400,- 



- 14889,79 



30,75 
0,08 

- 12425,85 

- 1610,53 

2,72 



/ 29359,72 



/ 76941,39 
- 29359,72 
ƒ 47581,67 



Het saldo der winst- en verliesrekening, over te brengen 
naar de Particuliere rekening, moet bedragen / 2794,97 en 
het saldo der Part.-rekening, waarvoor de kapitaal-rekening 
moet worden gecrediteerd f 2941.37. Ten einde het opmaken 
van den inventaris goed te begrijpen, gaat de leerling de ro- 
keningen van het grootboek na, om daaruit te zien, dat deze 
op 31 Maart bovenstaande bezittingen en schulden aangeven. 

Heeft de leerling dezelfde resultaten gekregen als hlerbo-* 
ven, dan tracht hij met dezelfde memoriaalposten de maan- 
delijksche methode van journaliseeren toe te passen, waartoe 



67 



t. 



dan eerst deze poslen in het voor iedere post bestemde 
hulpboek worden cvergebracht. 

Hoofdstuk Vlll. 
B ij b o e k e n. 

Behalve de genoemde hoofd- en hulpboeken, zullen in iedere 
administratie van eeiiigen omvang, nog meerdere boeken ge- 
bruikt worden, die dienen tot gemak bij het nazien of ter 
verduidelijking van den inhoud der hoofd- en hulpboeken. 
Deze boeken kan men den naam geven van bijboeken. 

Het voornaamste onder de^^e is het rekening-couranlboek, 
waarin die personen eene rekening krijgen, welke de bedra- 
gen, die zij schuldig worden, niet op den juisten tijd of niet 
ten volle betalen, of de sommen, die zij te vorderen krijgen, 
niet op den juisten tijd of niet ten volle ontvangfn. Zooals 
reeds is gezegd, is het hierbij noodig, wil geen der partijen 
schade lijden, rente te berekenen. Dit geschiedt nu, door 
over ieder bedrag, dat onze debiteur ons schuldig wordt, 
zooveel dagen rente te berekenen,. als hij dit bedrag te laat 
betaalt, dus van af den dag dat hij het moest betalen tot 
aan den dag, waarop wij het ontvangen, d. i. tot aan den 
sluitingsdag der rekening-courant. 

Behalve de sommen dus, waarvoor onze debiteur debet 
staat, zal hij ook debet zijn voor de som dezer interesten. 
De sommen, die aan de creditzijde voorkomen, had deze de- 
biteur te vorderen op den vervaldag, doch wij betaalden deze 
ook niet eerder dan op den sluitingsdag der rekening-courant. 

Behalve deze sommen zal hij dus ook van ons interest te vor- 
deren hebben, en wel over ieder bedrag zooveel dagen, als 
wij hem te laat betaalden. Het saldo dezer interest wordt 
nu berekend en ingeschreven in het memoriaal, om van daar 
naar journaal en vervolgens naar grootboek te worden over- 
gebracht. Dit rekening-courantboek wordt meestentijds bij- 
geschreven uit de ontvangen of verzonden brieven, waardoor 
het ons ieder oogenblik een overzicht kan geven over den 
stand der rekening met onze handelsvrienden, terwijl het eene 
goede controle levert op de rekeningen in het grootboek. 

Niet zelden echter worden rekening-courant- en grootboek 
voor één gebruikt Waar dan rente berekend moet worden, 
zullen hiervoor nog enkele kolommen meer noodig zijn. 

Daar het veel werk zou vorderen, over ieder bedrag ia 



i 



f, 



'4- 



l'^'' 

ly 



c» 



4' 






68 






'^ 



Ys^ 



debet en credit van hel rekening-courant-boek afzonderlijk 
rente te berekenen, maakt men gebruik van renteproduclen. 
Dit zijn gelallen, die de kapitalen aanwij^^en, die in één dag 
evenveel rente z^^^^xi als een gegeven kapitaal in een be- 
paald aantal dagen. 

Stel b.v. dat A ons schuldig is geworden op i Februari 
/ 3000,-, en dat op uit". Maart de rekening-courant wordt 
afgesloten, dan zal hij dus, behalve deze / 3000,-, ook nog 
schuldig zijn 2 mnd. rente van / 3000,—. 

Deze rente zal echter gelijk zijn aan die van 60 x / 3CXX),- = 
/ 180000,- in 1 dag. 180000, -« is nu het renteproduct; 
het geeft dus hier aan, dat A ons, door /3000,— 2 mnd. te 
laat te betalen, evenveel rente schuldig wordt, alsof hij 
/ 180000, — 1 dag te laat had betaald. 

Berekenen wij nu op deze wijze over ieder bedrag aan de 
debetzijde het renteproduct, dan zal de som dezer rente- 
producten aangeven het kapitaal, waarvan A 1 dag rente 
schuldig is, doordat hij al deze bedragen eenigen tijd te laat 
heeft betaald. Wij berekenen nu, welk kapitaal in 1 dag 
tegen het aangenomen percent / 1,— interest oplevert. Het 
bedrag, dat wij hiervoor vinden, noemt men den vasten deeler. 

Stel, dat deze 8000 is, dan wil dit dus zeggen, dat 
/ 8000,— in 1 dag tegen het aangegeven percent / 1,— 
oplevert. Deelen wij deze / 8000,- nu op het kapitaal, dat 
door de som der renteproducten wordt aangegeven, dan weten 
wij, hoeveel maal / 1,— A ons aan rente schuldig wordt. 

Zoo doen wij ook aan de creditzijde. Van ieder bedrag 
berekenen wij ook het renteproduct; de som dezer rente- 
producten zal dus het kapitaal aanwijzen, waarvan de rente 
in 1 dag evenveel bedraagt als van alle creditsommen in 
het gegeven aantal dagen. Deelen wij deze som weder door 
8000, dan zien wij, hoeveel rente wij aan A moeten ver- 
goeden, omdat wij te laat betaalden. 

Voor deze rente wordt A dus gecrediteerd. 

Nu maakt men het echter nog een weinig eenvoudiger, 
nl door de sommen der renteproducten in debet en credit 
van elkaar af te trekken, en dan over dit saldo rente te 
berekenen. 



69 



Is dit nu een debetsaldo, dan wordt A voor de gevonden 
rente gedebiteerd ; is het een creditsaldo, dan wordt hij er 
voor gecrediteerd. 

De rekeningen in het rekening courantboek hebben den 
volgenden vorm, tevens is in onderstaand voorbeeld eene 
eenvoudige rekening uitgewerkt. 



73 

o» 

o 



00 -• 

c» • 



CS 






Sm 

OS 

9 
B 



e 

> 

C 
08 



C 
03 



C 

08 

%* 

P 
O 

ü 
I 
tl» 

c 

c 
« 

o: 



O 



o. 

es 



•^onpo.id 



'ua^SoQ 



60 

c 



8 " 



c 



8 

O 



> 
> 



bc 

es 
•O 



3 



5 

9 



es 






•^onpo.id 



UddCQ 



6C 

C 

'S* 

u 
en 

s 

c 



c 

'mm <ü 

' 9 



CQ 

> 



es 



■B S 
3 S 

s es 



8 8 8 



25 



2? 



^ 



00 






o 



5 S 



O) 

en 



& 



s 



o 

C/3 



CN 



o 

"ës 
CC 

On 



S 



B 
es 






Urn ^ 



O. 



00 






00 






00 






tH 






, . 


• 






o 




cc 




X 


^— 1 






CO 


C/5 




«^ 






< 






Q 


* 




P 






O 






O 







co 



c 
es 



s 






o 



9 



l-^ 



©1 ^ 



o 

00 



© 






© 



s 



• o; 

O) ^ 

Se c 5 

p aj P-C 

t3 



•S 5 _ 

C B $ 

ü Q O 

CC O O 



o. 
es 



cc 



4, ^^ -^ 



es 
C/3 



es 
C/3 



O 

00 
U 

a> 
>> 

s 
a> 
•o 

9 

o 
.fi 



tn 



c 



©» 



S 8 



^* ^^ O © 

o< TN 51 

• mm 

- £ 



f. 

4 



•/Ct» 



■4 



i \ 

f-" 




v 



¥ 






70 

Behalve dit rekening-courantboek, zullen de meeste handels- 
kantoren wel een magazijnboek kunnen toonen, een boek, 
waarm aan de debetzijde aanteekening wordt gehouden van 
merk, gewicht, aard, afzender, wijze van verpakking enz. der goe- 
deren, die het magazijn ingaan, en aan de rechterzijde deze Ge- 
gevens van de goederen, die het magazijn uitgaan, met uit- 
zondenng, dat hier in plaats van afzender wordt genoemd, 
aan wien verzonden is. Verder heeft men: 

Brieven-copieboek, waarin de koopman zijne Ie verzenden 
brieven copiëert. Het houden van dit boek wordt den koop- 
man ook door de wet voorgeschreven. 

Wissel-copieboek. Een langwerpig boekje, waarin de ont- 
vangen wissels worden overgeschreven, ook het endosseraent. 
Verzenden wij de wissels, dan houden wij hiervan in dit 
boekje ook aanteekening door nummeren, doorhaling of 
anderszins. " 

Kantoor-agenda. Een boek, waarin de datums van het 
jaar voorkomen en voor lederen dag eene kleine ruimte is 
opengelaten om daarin aan te teekenen, wat wij dien dag 
moeten verrichten : b.v. bestellingen, wisselbetalingen enz. 



71 

Voor Handelsrekenen : Leerboek van het Handelsrekenen, 
door den heer C. Knapper Kz. 

Voor Handelsrecht : Asser, Schets van het Nederl. Handels- 
recht, en Wetboek van Koophandel ; 

terwijl voor de te gebruiken hoofd- en hulpboeken geschikt 
zijn de door den heer A. van der Stempel Jr. samengestelde 
cahiers. 



4- 




(f 



a 









Ons werkje eindigl hiermede. Moge het den leerling eenige 
kennis verschaffen van de nuttige wetenschap van boekhou- 
den. Veel meer kan er nog van gezegd worden, doch de 
bedoeling was eenigszins beknopt te zijn. Tot verdere studie 
zijn aan te bevelen: 

Voor Boekhouden : Leerboek van het Boekhouden van den 
heer C. Knapper Kz. en het Leerboek van het Boekhouden 
van den heer A. van der Stempel Jr, 






.5 




t x-- 






r 



IN 






a 


















L€-'-* 



't* 



,. 't-^ " 



.1% 



•JW" J*»t. 




■.^J 









1%'/' 






ma 








. -'■''SH)?',- .' -'Ti^ •■ • ''■'^'^i'^ ^ ^-^V '^M.-^:' '.■'vv- 










^^^^■^ 







ii<C!^. 






f^-^ 



ij^.'-' 







,4 „ 



.4 




t 






* ^ 



^*''"'«n"^''^. . 



^^ 



# ««^ 



'ïfc* 



4 



.. 4>l:t 



'^^- 



•l*»*^ 









^ ^^ ■■ "i,%' ^ C^ 



,t,. 







^♦iï» 



r 



1^ 






>^1^T^ 






U>v, 



^ ^VIV.' :J^ ^'^^ "■ ' 
COLUMBIAUNlVERSl^afflf "W^ ' .^ 




l^l^v^M/, 











f* 





^^.i^^^lt 



K 



■jf M' 















>^-; v^^ 






•>» •# ' j^ 



" -^ 




END OF 
TITLE